تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تذكرة العلاج و رساله خواص بيخ چينى ( فارسى ) — صفحة 54

مساهمون:

ص٥٤
در او منضجات و مسهلات سوداء باشد انكاه مغير يا آب الجبين بخورند و غذا در ايام مسهل و اوايل تنقيه نخودآب و شبها طعام شكر يا سكنجبين يا آش سكنجبين چقندر دار بخورند و ابو سهل مسيحى ذكر نموده كه در سوء مزاج ماوى معده ميل بفوق داشته باشد بمسهلات مناسبه بايد تنقيه معده شود انكاه در حار بربوبات قابضه و در بارد به شراب ريحانى تبديل مزاج نمايند

وجع معده

سبب ان در اكثر غلب و اكثر سوء مزاج ماوى صفراوى باشد يا سوداوى و يا قلبه مقدار مطعوم و يا ذكاوى حس معده كه از اونى كيفيّتى منفعل كردد و متالم شود يا برآمدن فضلات از اخلاط رويه باشد بفم معده از عضو ديكر بمشاركت يا بمجاورت چون كبد و رحم و يا بادى غليظ بود كه در جوف معده يا ميان دو طبقه معده بهم رسد و سبب ايلام كردد و بسيار باشد كه از اين اسباب موجعه الم با معانى بالائين رسيده قولنج حاصل كردد پس اكر به سبب وجع ماده صفرا باشد علاماتى كه سابقا ذكر شد بدان كواهى دهد انكاه بايد دانست كه صفرا در فم معده است يا در قعر معده و اجزاى معده او را تشرب نموده است يا خير و صفرا از عضو ديكر بواسطهء سدّه يا ضعفى بمعده و فم معده مىريزد يا به سبب حرارت نفس معده بدينجا ميل نموده است و يا آنكه در اوّل خلقت منفذ عرق از مراره بقعر معده وى زياده از منفذ معتاد است و صفرا از اين منفذ بيشتر از مقرر مىآمد و بعد از اين هم ملاحظها بايد دانست كه اين صفراء رقيق است يا غليظ پس بنابراين اقسام وجع معده صفراوى بنابراين