اكر حار باشد و استفراغ خلط موجب اكر بلغم باشد دويّم تعديل مزاج مثلا در حار تبريد نمودن بحمام فاتر و اغذيه بارده رطبه مثل كدو و اسفناج و استشمام كافور يا سركه و خوردن ماء الشعير و در بارد بخور از آب كرم و اغذيه حاره چون عسل و استشمام مسخنات چون ياس و ميخك سيم منع سيلان و نزول كردن بشربت كوكنار و به تبخير و مضمضه نمودن جوشانيده عدس جو مقشر كوكنار كلنار فارسى پوست هليله زرد كل خطمى كل ماميشا چهارم تعديل قوام ماده مثلا در حار تغليظ به مثل شربت كوكنار و در بارد ترقيق بشربت زوفاء پنجم ميل دادن يا سدّ كردن مادهء سائله است بجهة مخالف مثلا ميل دادن مادهء نزله را از خلق بسوى انف بمعطّات ششم تدبير چيزى كه مانع نزله را باعضا صدر كند مثلا لعوقات و شربت بنفشه و زوفاء و حبّ سعال و شورباء جاب كدو و اسفناج و ماش و عدس و حريره و نشاسته و شكر خام در نزله حار مطلقا نافع است و در بارد در اواخر مرض خوبست و خوردن آب سرد و اغذيه چرب مطلقا مضرّ است و ترشى در حار المزاج در ابتداء در بارد المزاج مطلقا مضر است
عشق
مخفى نماناد كه عشق مشتقّ از عشقه است و عشقه كياه است كه مانند عروق بر جميع شاخ و برك و درخت پيچد و در اصطلاح كيفيّتى است كه در مزاج انسان سارى كشته بواسطه شدّت قرب طالب مطلوب كردد اعم از آنكه قرب روحانى بود يا جرانى و اين بر دو نوع است حقيقى و مجازى امّا اكر خواهم شمه از عشق حقيقى بيان نمايم