پادشاهى « 1 » كرد امّا مدّت سى سال ، در جنگ ملوك طوايف بود ، تا همگان را بر داشت و جهان او را صافى شد و مدّت « 2 » چهارده سال پادشاهى همه جهان كرد ، « 2 » اردشير از فرزندان ساسان بن بهمن بن اسفنديار است و اين ساسان ، زاهد شده بود ، بعد از بهمن و در كوه رفته « 3 » و پادشاهى با خمانى « 4 » دختر بهمن گذاشته ، و بعد از آن چون اسكندر رومى دارا بن دارا را قمع كرد و ملوك طوايف پديد آمدند [ 20
f
] ازين فرزندان ساسان هيچ پديد نبود « 5 » تا آنگاه كى اردشير بن بابك بيرون آمد و گفت من از نژاد ساسان ام و ملوك طوايف را برداشت و نسب او برين جمله يافته شد : اردشير بن بابك بن ساسان بن بابك بن ساسان بن بابك بن ساسان بن بهمن بن اسفنديار بن وشتاسف .
2 . شاپور [ 1 ] بن اردشير ، سى و يك سال و نيم
پسر اردشير بن بابك است و ولى عهد او بود و او را شاپور الجنود گفتندى ، از آنچ لشكردار بود و شاپور ذو الاكتاف بعد از وى بوده است ، و مانى [ 2 ] زنديق [ 3 ] ، در روزگار او پديد آمد و فتنه پديد آورد و سر همه زنديقان و اوّل ايشان بود ، پس بگريخت و به صين « 6 » [ 4 ] رفت ، مدّت حيات [ 5 ] او دو « 7 » سال بود !
شرح
[ 1 ] . اين نام در پهلوى به صورت شاه پوهرsahpuhrآمده است به معنى پسر شاه . ( فرهنگ نامهاى شاهنامه ، ج 2 ص 539 ) ( براى اطلاع كاملتر رجوع شود به همان ماخذ ص 595 تا 598 ) .
[ 2 ] . مانى پسر پاتيك شاهزاده اشكانى بود كه با زنى به نام مريم ازدواج كرد و مانى در 4 آوريل 261 ميلادى متولد شد .
مانى عقايد خود را چنين گفت : ترك دنيا و خرابى آن ، عدم ارتباط با زنان به منظور قطع نسل كه اين عالم مادى فاسد و مضمحل شود . مانى تخريب بدن را عمران روح مىدانست . ( ر ك همين كتاب مشروح مرگ مانى در سلطنت بهرام ، ر ك فرهنگ نامهاى شاهنامه ، ص 967 ) .
[ 3 ] . زنديق :zendiyمعرب پهلوىzandikاز اوستايىzanda: به معنى بزهكار ، پيرو مانى ، مانوى ، ملحد ، دهرى ، بىدين . جمع زنادقه ( معين ) .
[ 4 ] . صين : چين .
[ 5 ] . در فارسنامه ابن بلخى است كه شاپور « كسان برگماشت تا او را ( مانى را ) بگيرند ، بگريخت و به ولايت صين رفت و در آنجا طريق اباحت پديد آورد و تا عهد بهرام بن هرمز بن شاپور آنجا بماند . . .
هامش
( 1 ) .p: « همه جهان كرد چهل و چهار سال و دو ماه پادشاهى » را ندارد .
( 2 ) .p: « چهارده سال پادشاهى همه جهان كرد » را ندارد .
( 3 ) .B: و دو گروه رفته .
( 4 ) .p: هماى .
( 5 ) .B: نبودند .
( 6 ) .p: بچين .
( 7 ) .p: ده