تواريخ ، در نيافتهاند ، الّا كسانى كه متبحّراند درين علم ، و بحث شافى كرده و استخراج اين نسب او ، از كتب درست كردهاند ، و نسب او از بهر آن هر كس درست نداند ، كى بعد از جمشيد فرزندان او بگريختند و در ميان شبانان گاو و گوسفند مىبودند ، مدت هزار سال كى پادشاهى ضحّاك را بود تا افريدون بيرون آمد و نسب او به درستى اين است : افريدون بن اثفيان « 1 » [ 12
f
] پير گاو « 2 » بن اثفيان [ 1 ] فيل گاو بن اثفيان ثور گاو « 3 » بن اثفيان بور گاو بن اثفيان گور گاو بن اثفيان سيا [ 2 ] گاو بن اثفيان اسپيد گاو بن اثفيان سهر [ 3 ] گاو « 4 » بن اثفيان رمى گور گاو [ 4 ] بن اثفيان بيفروست [ 5 ] بن جمشيد الملك ، « اثفيان » لقبى « 5 » است همچون « كى » ، بزرانش « 6 » از بهر فال « 6 » ، و اوّل خروج ، بر گاو نشست تا پادشاهى بر وى مقرّر شد ، و ديگر نامها ، [ 6 ] بر حكم « 7 » آنك شبانى مىكردند :
سپيد گاو و سياه گاو سهر گاو « 8 » : يعنى سرخ گاو و مانندهء اين نهادند و از اين جهت چون افريدون بيرون آمد سلاح او گرز [ 7 ] بود ، يعنى سلاح چوپانان ، چوب
شرح
[ 1 ] . طبرى مىنويسد : پدران فريدون تا ده پشت همه اثفيان نام داشتند و اينان به لقبها ممتاز و شناخته بودند يكى را اثفيان صاحب گاو قرمز گفتند و اثفيان صاحب گاو ابلق و صاحب گاو . . . و فريدون پسر اثفيان پر گاو بود و به معنى صاحب گاو بسيار . . . ( ص 153 ، جلد اول ، تاريخ طبرى ، ترجمه پاينده ) .
[ 2 ] . اين كلمه ظاهر بايد سياه باشد زيرا در سلسله نسب فريدون سياك تراSyaktora( يعنى سياه گاو ) پسر سپتتراSpettora( سپيد گاو ) . . . خوانده شده و در متن نيز بلافاصله پس از آن « اسپيد گاو » آمده است .
[ 3 ] . سهر : به معنى سرخ است .
[ 4 ] . صورتى است ازRomatora[ 5 ] . بيفروست ، اين كلمه در طبرى « بيفروسن » پسر جمشاد است كه در سلسله نسب فريدون پسر و نفرقشنVanfargheshnآده است . فرهنگ اعلام اوستا ، ص 388 .
[ 6 ] . مقصود آن است كه نامها بر حكم آن كه شبان بودند « مىنهادند » .
[ 7 ] . گرز فريدون در شاهنامه :فريدون بديشان زبان برگشاد * كه خرّم زييداى دليران و شاد
هامش
( 1 ) .B: اثفيان درp: حرف سوم نقطه ندارد . ر ك فرهنگ نامهاى ايرانى - ذيلAthbhya( 2 ) .p: پر گاو .
( 3 ) .B: شور كاو .
( 4 ) .B: شهر كاو .
( 5 ) .bp: لغتى .
( 6 ) .p: « از بهر فال » ندارد به جاى « بزرانش » چيزى شبيه « بردندش » دارد .
( 7 ) .bp: و حكم .
( 8 ) .B: شهر كاوp: سرخ كاو و سه كلمه بعد را ندارد .