خلاصه اگر من جرأت اظهار عقيده داشته باشم بايد بگويم تاريخ شاهان ايران كه ابن بلخى در اين بخش از كتاب خود در برابر نظر ما قرار مىدهد ، از روى بهترين مآخذ تدوين شده است كه چيزى به دانش ما مىافزايد و سزاوار آن است كه به شيوهاى آسان و عالى نگاشته آيد . نسخه خطّى فارسنامه را آقاى لسترنج به شرح ذيل توصيف مىكند : « تنها دو نسخه خطّى اثر ظاهرا در اروپا وجود دارد . يكى نسخه بسيار كهن موزهء بريتانيا ( به نشانهء 3895 .
or
) كه ظاهرا بىتاريخ است [ 1 ] ، اما با توجه به خط و املاى كهنهء آن مىتوان قضاوت كرد كه از قرن چهاردهم ميلادى و هشتم هجرى ) متأخّر نباشد . ديگرى نسخهاى است كه آشكارا از نسخه خطى موزهء بريتانيا استنساخ شده و متعلق است به كتابخانهء ملى پاريس
BibliothequeN ationale
از مجموعهء شفر
Schefer
بدان جا راه يافته است (
Blochet , cat , Mss . persans , i , p . 309 No . 503 , and supplement , 1052
) نسخه پاريس براستى چندان به درد نمىخورد ، جز اينكه نشان دهد چگونه يك ايرانى امروزى نسخه قديمىتر را خوانده است و گهگاه كلمهاى را نشان دهد كه به طور كلى يا جزئى محو شده است . در كجا و كى ؟ هنگام انجام گرفتن عمل تعمير و مرمت نسخه خطّى موزهء بريتانيا هنگامى كه چند سال قبل به صورت اوراق پراكنده براى صحافى به منظور مراجعه و قرائت خوانندگان به ملكيّت موزه درآمد ، در پارهاى از موارد مهمّ كه خلأيى روى داده است ، توانستهام جاهاى خالى را با مراجعه به جغرافياى حافظ ابرو ، منشى تيمور پر كنم . از كتاب اخير « ديوان هند » ( اينديا آفيس )
شرح
نكته را مىافزايد كه مادرش خمرا بخت [ به فتح خا و ضم بأ ] دختر يزدانداد ، دختر ( پسر ) انوشروان بود ، مقايسه كنيد با بيرونى ، آثار الباقيه ، ص 112 ، س 16 و طبرى ، ج 1 ، ص 1066 ، س 8 .
[ 1 ] . كمرنگ نوشته شده و بر اثر تعمير زشت و بدريخت از كار درآمده است . در ورق 90 ب [ كه حاوى كيفيت تحرير و تاريخ كتاب است ] تاريخى مذكور است كه مىتوان آن را چنين خواند : « به پايان رسيد نگارش كتاب در سال 671 ( 1271 م . ) [ نسخه چاپى فارسنامه در ص 172 ورق 85 ب نسخه خطى پايان مىگيرد كه در حاشيه آن چنين آوردهاند : آنچه پس از اين نسخهB( خطى بريتانيا ) آمده ناخواناست و سپس تاريخ نسخه خطى پاريس را نقل كردهاند « تمت الكتاب . . . فى شهر ذيقعده سنه » و روى كلمه ، رقم 1272 را چاپ كردهاند - م . ] .