مجاور آن ، فرگ ، قلعهاى بود بر فراز تپهاى . و در قرن چهارم شهر بزرگى محسوب نمىشد ولى مسجدى و حمامى داشت و آب در هر دو شهر فراوان بود .
طبيعى است در اسم اين دو شهر ، ممكن است اشتباه حاصل شود و گاهى اسم يكى را بر ديگرى اطلاق كنند . فارسنامهء ابن بلخى آن را به صورت پرك نوشته ، گويد : « قلعهاى دارد محكم از تخته سنگهاى بسيار بزرگ ساخته شده و غير قابل تسخير است . » . حمد اللّه مستوفى كه آن را به صورت برك نوشته گويد « گندم و خرما دارد » دربارهء رستاق الرستاق ، مقدسى گويد شهر چه اى است كه بازار بزرگى هم ندارد فرگ سر راه دارابگرد قرار دارد . [ 1 ]
شهر تارم يا طارم ، كه اسم ولايتى در ايالت جبال نيز مىباشد ، در دو منزلى خاور فرگ سر راهى كه به ساحل دريا مىرود واقع است . مقدسى گويد مسجد تارم از بازار دور است و آب آشاميدنى مردم از نهرى است كه به آن وارد مىگردد ، و باغستان و نخلستان و نخل فراوان دارد . فارسنامهء ابن بلخى گويد وسعت تارم به اندازهء فرگ است و قلعهاى محكم با آب انبارهاى بسيار دارد .
راه كاروانى از طارم به سمت جنوب به ساحل دريا مىرفت و به بندر سورو يا شهر مقابل جزيرهء هرموز مىرسيد . حمد اللّه مستوفى اين بندر را توسر ناميده ، ولى قرائت اين اسم مورد اعتماد نيست . جغرافى نويسان عرب كه دربارهء سورو گفتگو كردهاند گويند دهكدهاى است كه صيادان در آنجا زندگى مىكنند و مسجدى ندارد و آب مشروب اهالى شهر از چاههايى است كه در كوه مجاور آن كندهاند . مقدسى گويد از طريق خليج با عمان داد و ستد دارد و شهرى است كوچك درست در مرز كرمان . [ 2 ]
هامش
[ 1 ] . مقدسى 428 ، 454 - حاشيهءN -فارسنامه 69A، 83A -مستوفى 181 - ياقوت : جلد دوم 560 - ابن بطوطه : جلد دوم 240 . دور نيست شهر برك همان قلعهء كهنهء بهمن كه سه بارو و خندق داشته است ، باشد .
اين قلعه تقريبا در يك ميلى جنوب شهر كنونى فرگ قرار دارد . رجوع كنيد به كتابPersiaازStack .جلد اول ، صفحهء 756 .
[ 2 ] . اصطخرى 167 - ابن حوقل 224 - فارسنامه 69A -مقدسى 427 ، 429 - مستوفى 181 ، 201 .