انار امروز است ) و اذكان و اناس ( حوالى بهرام آباد ) مىباشند . [ 1 ]
اناس كرسى ولايت و به قول اصطخرى به اندازهء ابرقوه بوده است . مقدسى از مسجد آن گفتگو كرده ، گويد مسجدى خوب و پاكيزه دارد كه بايد از پلكانى بالا رفت و به آن داخل شد ، حمامها و باغهاى نيكو دارد اما حومه ندارد و در ميان ريگستان است . باروى بلند اناس ، هشت دروازه داشت كه مقدسى نام آنها را ذكر كرده ، گويد : آن شهر جايگاه بافندگان و گازران است و حومهاى ندارد .
ولايت روذان گويند مساحتش شصت و اند فرسخ مربع بوده و هميشه از توابع كرمان محسوب مىشد ولى در قرن چهارم ضميمه فارس گرديد ، اگر چه به قول فارسنامه در زمان الب ارسلان سلجوقى در نيمهء قرن پنجم كه قدرت وى در اين ديار نهايت يافت روذان دوباره از توابع كرمان شد . [ 2 ] ميان روذان و شهر بابك ، ده اشتران كه آن را به عربى « قرية الجمال » مىنامند واقع بود . مقدسى گويد مسجدى دارد كه در آن منارهاى بلند است ، نهر آبى از زير شهر مىگذرد و پيرامون شهر باغستان است . شهر بابك به بابك پدر اردشير مؤسس سلسلهء
هامش
[ 1 ] . كتابهايى كه مرجع ما قرار گرفتهاند محل ابان را در بيست و پنج فرسخى فهرج ذكر نمودهاند ( فهرج در پنج فرسخى جنوب خاورى يزد است ) و شهر روذان در هجده فرسخى ابان . فاصلهء اناس و روذان اندك بوده و دو قاصد ( بريد ) بيشتر مسافت نداشته است .
بيمند در چهار فرسخى باختر سيرجان و از رودان تا شهر بابك سه روز بوده و منزلگاه اول ده شتران نام داشته است . با توجه به اين فاصلهها مىتوانيم بگوييم كه انار و بهرام آباد كنونى همان ابان و اناس قرون وسطى مىباشند . شهر رودان ممكن است محلى باشد كه اذكان گفته مىشود و بين انار و بهرام آباد نزديك ديه گناباد قرار دارد . اصطخرى 135 ، 168 - ابن خرداد به 48 - مقدسى 457 ، 473 . ياقوت بر اشكال مطلب افزوده گويد :
شهر انار با اناس يكى است در صورتى كه با ملاحظهء فاصلههاى بين آن نقاط كه ذكر شده اين گفته نمىتواند مطابق واقع باشد . دور نيست انار را كاتب اشتباها به جاى اناس نوشته باشد .
[ 2 ] . اصطخرى 100 ، 136 - مقدسى 437 ، 538 ، 462 - فارسنامه 64 - ياقوت : جلد دوم 830 . امروز هم انار نعمتهاى بسيار دارد . حاصل گندم آن از مصرفش زيادتر است و به خارج صادر مىگردد .