27 . داشتن : دوام : « مدت هفت سال برداشت » ، « صامه كتان بافند اما داشتى نكند . . . » .
28 دريابندگى : فهم و هوشيارى : « او مقصود پادشاه تا به پايان دريابد . . . »
29 . دست ابزار : دست افزار 30 . دستگير كردن : بازداشت : « همه را دستگير كردند . . . » 31 . دوان : جمع دو : هر دوان . . . « و هر دوان برفتند و هرمز را بكشتند . . . » . 32 . دو گانه ؛ از آن دوگانه : از آن دو : « شيرى از آن دو گانه روى به دو نهاد » . . . 33 . ريختگرى « عضد الدوله به ريختگرى ، روى آن درّه برآورد . . . » 34 . زاد : سن : « به زاد كوچك بودم » . 35 . سايه : سايبان « و بر سر آن دكّه سايهها ساخته و در ميان گاه آن گنبدى عظيم برآورده » .
36 . ستوه : به ستوه آمدن . عاجز شدن : « تاختنى برد كه مرغ در هوا ، ستوه آمدى . . . » 37 . سراهنگ : سرهنگ 38 . سولاخ : سوراخ 39 . شرزه : « هيچ جاى مانند آن شيران نباشد به شرزهيى و چيرگى » . 40 . شططى : نافرمان « مردمانش سلاحور و شططى باشند » . 41 . شمرده : به معنى شمرده شده و معدود : « به روزى چند شمرده ، در هر ملتى . . . » . 42 . طيّارات : « ارتفاع آن از طيّارات و غير آن شانزده هزار دينار بود . . . » 43 . طيلسان : خليج ، پيش رفتگى آب در خشكى : « اين درياى پارس طيلسانى است از درياى بزرگ . . . » . 44 . عبرت :
درآمد تقريبى : « اكنون مزرعتى است كى عبرت آن دويست و پنجاه دينار و موجود دخلش همانا صد و بيست دينار بيشتر نباشد . . . » . 45 . علاقه : « و آن را عصير سازند و به علاقه كنند . . . » . 46 . فرا ، 47 . فضولى : برترى و افتخار در مقابل زبونى و عجز : « هيچ قوّتى و فضولى نباشد » . 48 . كندهگرى 49 گبرگى : زرتشتىگرى 50 . گبره : گبر : زرتشتى . 51 . گرفت و گير :
« . . . مدتى قتل و غارت و گرفت و گير بود . » . 52 . گندگى : بدبويى 53 . گوارا 54 . لگام گير : « راه دشوار است و همه تنگهها و كوهستان درشت و لگام گيرهاست . . . » 55 . ماندن . 56 . مردمزاده : انسان : « . . . مردمانى مردم زاده با دانش و فضل و راست گوى . . . » 57 . مواضعه : « و . . . مواضعه بر ملك هند نهاد . . . » « و مواضعه بر خويشتن گرفت . . . » . 58 . ميانه ، ميانه كردن . . .
گريختن ، فاصله گرفتن : « جامه و زينت او پوشيدم تا شما را اينجا بدارم و او ميانه كند . . . » .
فارسنامه ابن بلخى ( فارسى ) — صفحة 403
مساهمون: منصور رستگار فسايى
ص٤٠٣