اگر عهد كنى مرا بخواهى ، عيب و عوار اين دز ، ترا بنمايم تا بستانى ، شاپور برين جملت عهد بست و دختر ، راه گشادن آن به دو نمود و قلعه بستد و « ضيزن » را و هر كى در آن قلعه بودند بكشت ، و اين دختر را بياورد وزن كرد [ 1 ] و سخت پاكيزه و با جمال بود و گويند يك شب با شاپور به هم در جامهء خواب [ 2 ] ، خفته بود ، مىناليد ، شاپور پرسيد كى از چه مىنالى ؟ اين دختر گفت در زير پهلوى من چيزى است كى مرا رنج مىرساند چون بديدند ورق مور [ د ] ى [ 3 ] ، بر پهلوى او سخت شده بود و آن را مجروح كرده و خون روان شده ، شاپور از آن در تعجّب ماند و او را گفت : پدرت ترا چه غذا مىداد كى چنين نازك برآمدهيى ؟ دختر گفت :
مرا مغز استخوان و مسكه [ 4 ] و انگبين [ 5 ] مصفّى ، به غذا دادى [ 6 ] و شراب مروّق [ 7 ] به جاى آب ، شاپور گفت : پس چون تو به پدر نشايستى « 1 » كى ترا برين سان پروريد ، به ديگرى چگونه شايى ؟ « 2 » بفرمود تا گيسوهاى او را در دنبال [ 8 ] اسب توسن [ 9 ] بستند تا مىدويد و او را پاره پاره گردانيد . و در روزگار او مانى [ 10 ] ،
شرح
[ 1 ] . به همسرى درآورد .
[ 2 ] . بستر خواب
[ 3 ] . مورد : گياهى كه داراى برگهاى سبز و خوشبوست و در بعضى شهرستانها ، در شب عروسى در حجلهگاه در زير بستر مىگسترند . ورق مورد : يك برگ مورد .
[ 4 ] . كره
[ 5 ] . عسل خالص و صاف شده
[ 6 ] . به عنوان غذا .
[ 7 ] . شراب صاف و زلال و پالوده و بىدرد .شاه اگر جرعه رندان نه به حرمت نوشد * التفاتش به مى صاف مروّق نكنيم( حافظ )
[ 8 ] . دم .
[ 9 ] . سركش .
[ 10 ] . كريستن سن معتقد است كه واقعه كشته شدن مانى در سال 276 ميلادى و در اواخر سلطنت بهرام اول اتفاق افتاد .
بهرام اول كه پادشاهى عشرت طلب بود ، مانى را به دست روحانيون زرتشتى گذاشت و مانى با موبدان موبد كه هم خصم بود و هم قاضى ، به گفتگو پرداخت و مجاب و محكوم شد و او را به زندان افكندند و چندان عذاب دادند تا بدرود حيات گفت . ( ايران در زمان ساسانيان ، ص 222 - 221 ) . بنا بر بعضى روايات او را زنده زنده پوست كندند و سرش را بريدند و پوست او را پر كاه كردند و بر دروازهاى از گندى شاپور آويختند و از آن پس آن
هامش
( 1 ) .P: حق پدر نشناسى .
( 2 ) .P: حق شناسى .