آن چهل سال بزيست ، و چون بخت النّصر گذشته شد ، پسرى داشت نمرود نام يك چندى به جاى پدر بنشست و بعد ازو پسرى داشت « بلت [ 1 ] النّصر » نام ، همچنين منصب پدر داشت امّا كار ندانستند كردن « 1 » و بهمن او را عزل فرمود و به جاى او كيرش [ 2 ] را « 2 » بگماشت و تمكين داد و فرمود تا بنى اسراييل را نيكو دارد و ايشان را باز جاى خويش ، فرستد و هر كه را بنى اسرائيل اختيار كنند ، بر ايشان گمارد ، ايشان ، دانيال را - عليه السلم - اختيار كردند « 3 » و اين كيرش را نسب اين است « 3 » :
كيرش [ 3 ] بن احشوارش « 4 » بن كيرش بن جاماسب بن لهراسب ، و مادر اين كيرش دختر يكى بود از انبياء بنى اسرائيل ، نام اين مادر او « اشين » گفتندى و برادر مادرش او
شرح
در بيشتر مواضع ، در كتاب مقدس مقصود از « هيكل » اورشليم است كه در سوريا بنا شده بود و شباهت به چادر جماعت داشت . در كتاب مقدس سه هيكل مذكور است : اول هيكل سليمان . . . دوم هيكل زرو بابل . كورش پادشاه ايران در سال 536 ق . م . فرمان داد كه بعضى يهود از اسراى بابل مراجعت كنند . . . و در سال دومين بناى هيكل ثانى را گذاشت ، هيكل سوم هيرديس . . . است ( قاموس كتاب مقدس به نقل از دهخدا ) .
[ 1 ] . طبرى آورده است : بخت النصر . . . صدقيا را بند نهاد و ميل كشيد و فرزند وى را سر بريد . . . بخت النصر چهل سال بر بيت المقدس غلبه داشت و پس از وى اولمردوخ بيست و سه سال پادشاهى كرد و چون بمرد بلت نصر يك سال پادشاهى كرد . ( ص 458 / 2 ترجمه فارسى ) .
[ 2 ] . طبرى مىنويسد : بهمن كيرش را پادشاه بابل كرد كيرش به بهمن نوشت كه با بنى اسرائيل مدارا كند و اجازه دهد هر جا بخواهند مقر گيرند . . . و كيرش سه سال پادشاهى بابل را داشت ( ص 458 / 2 ترجمه فارسى ) . اين كيرش همان كورش هخامنشى است كه در ( 559 ق . م ) به پادشاهى رسيد و در 529 كشته شد او پادشاه بابل را در هم شكست و اسراى يهود را آزاد ساخت . ( ر ك فرهنگ نامهاى شاهنامه ، ص 801 ) .
[ 3 ] . كورش پسر كمبوجيه است كه با غلبه بر آخرين پادشاه ماد به سلطنت رسيد و ارمنستان و بابل و سوريه و ليديه و فرنگيا را ضميمه ايران كرد و سپس به بين النهرين رفت و پادشاه بابل را در هم شكست و بخت النصر ( نبونيد ) تسليم شد و شهر بابل به تصرف ايرانيان درآمد . كورش با مردم آن مهربانى كرد و اسراى يهود را آزاد ساخت و اجازه داد تا به فلسطين باز گردند و فرمان داد تا معبد اورشليم را به خرج او تعمير و بازسازى كنند و خود رهسپار سركوبى قبايل ماساژتها شد و در سال 529 ق . م به دست آنان كشته شد و جسد او را به پازارگاد بردند و در جايى كه امروز به قبر مادر سليمان معروف است به خاك سپردند ( فرهنگ معين ) . حمزه مىنويسد كه اسراييليون گمان بردند كه بهمن همان كورش است و ابن ابى الفدا نيز همين امر را آورده است . ( فرهنگ نامهاى شاهنامه ، ج 1 ، ص 224 ) .
هامش
( 1 ) .p: ندارد .
( 2 ) .Bp: كيرش را ، اما هر دو نسخه : كيرش چند سطر بعد تر .
( 3 ) .p: « و اين كيرش را نسب اين است » ندارد .
( 4 ) . : در طبرى : اخشوارش يا اخشويرش : / 653 / 1