كالب [ 1 ] بن توفيل « 1 » بود بر سر بنى اسرائيل و بعد از كالب ، حزقيل بود كى خداى عزّ و جلّ در شأن امّت او مىگويد :
أَ لَمْ
« 2 »
تَرَ إِلَى الَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيارِهِمْ وَ هُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْتِ فَقالَ لَهُمُ اللَّهُ مُوتُوا ثُمَّ أَحْياهُمْ
، [ 2 ] و بعد از حزقيل [ 3 ] الياس بن اليسع كى از جملهء انبيا است و بعد از الياس ، ايلاف بود و بعد از وى ، شمويل بود ، پس خروج جالوت و دستبرد داود بر او چنانك در قرآن است و « 3 » پادشاه شدن داود پيغمبر - عليه السّلام - بر كنعانيان و كرامت نبوّت يافتن و اين همه در عهد كيقباد بود ، و مدّت ملك كيقباد صد و بيست سال [ 4 ] بود و بعد از آن داود - عليه السلام - نبوّت كرد « 4 » و ملك به سليمان - صلوات اللّه عليه - بداد ، چنانك در قرآن ياد كرده
شرح
[ 1 ] . اين كلمه در متون ديگر « ابن يوفنا » مىباشد و نيكلسون بر آن است كه « توفيل » مصحف « يوفنا » « يفنه » مىباشد . كالب : بنى اسرائيل را بعد از چندان زحمت به مصر آورد و دير مدت در ميان ايشان رسالت كرد و به مصر درگذشت . ( تاريخ گزيده ، ص 50 ) نام يكى از دوازده اسباط است . مقدسى نام او را « كالب بن يوفنا » آورده و او را چنين وصف كرده است : « گويند كالب در زيبايى همچون يوسف بود و زنان فريفته او مىشدند پس از خداى خويش خواست تا خلقت او را دگرگون كند . خداوند او را مبتلا به آبله كرد و چشمش جراحت برداشت و موى صورتش ريخت و بينىاش دريده شد و چانهاش كج شد چنان كه به گونه خرطومى درآمد و مردم از او نفرت داشتند و هيچ كس را تاب نگريستن در او نبود و مدت چند سال در ميان بنى اسرائيل زيست . ( آفرينش و تاريخ جلد سوم ، ص 81 ) .
[ 2 ] . قرآن مجيد ، سوره بقره ، آيه 244 .
[ 3 ] . حزقيل بن بوذى و او پيامبر قومى است كه خداوند تعالى فرمود مگر نديدى آنها از بيم مرگ از ديار خويش بيرون شدند و هزاران بودند [ و خدا فرمود بميريد ، همه مردند ، سپس آنها را زنده كرد ] .
[ 4 ] . مدت پادشاهى او را شاهنامه 100 سال مىداند .چو صد سال بگذشت با تاج و تخت * سرانجام تاب اندر آمد به بختسر ماه كاوس كى را بخواند * ز داد و دهش چند ، با او برندبه دو گفت ما بر نهاديم رخت * تو بگذار تابوت و بردار تختچنانم كه گويى ز البرز كوه * كنون آمدم شادمان بىگروهبگفت اين و شد ز اين جهان فراخ * گزين كرد صندوق بر جاى كاخ( 184 / 357 / 1 ، خالقى مطلق )
هامش
( 1 ) . « تحريف يوفنّه » است .
( 2 ) . قرآن مجيد ، بقره آيه 244 .
( 3 ) .Bp: ندارد .
( 4 ) .B: ندارد .