كى منعمتر بودند درويشان را مىداشتند و از دو بار غذا و طعام خوردن ، « 1 » با « 2 » يك بار كردند و يك بار « 3 » به درويشان دادند و اين مانند عبادتى بود . پس چون پيغمبران مرسل - عليهم السّلم - بيامدند ، آن را فرض كردند به فرمان ايزدى - عزّ ذكره - و از بهر تخفيف بندگان را سال به سال بفرمودند . و به روزى چند شمرد [ ه ] ، [ 1 ] در هر ملّتى تعيين افتاد ، و سى سال پادشاهى همه جهان كرد و در پادشاهى كناره شد و نسل نداشت و پادشاهى به برادرش رسيد .
جمشيد [ 2 ] بن ويونجهان « 4 » [ 3 ]
جمشيد به يك روايت ، برادر طهمورث بوده است و به روايتى ديگر ، برادر زادهء او [ 4 ] بوده است و پدرش را ديونجهان « 5 » گفتنندى پسر ويونجهان « 6 » و معنى « شيد » نور [ 30
f
] و بها باشد و از اين جملت ، آفتاب را خرشيد گويند ، و اين جمشيد بر صفتى بود از جمال و ورج و بها ، كى هيچ كس از ملوك فرس مانند او نبود و چندان قوّت داشت كى هر چه را از سباع چون شير و غير آن بگرفتى ، تنها بكشتى و باز « 7 » علم و عقل و راى او به درجه كمال بود ، مدّت ملك او هفصد و شانزده [ 5 ] سال بود ،
شرح
[ 1 ] . ايّاما معدودات : روزهايى به شماره معين روزه داريد ( قرآن مجيد ) .
[ 2 ] . نام جمشيد از دو جزء : « جم » و « شيد » مركب است ، جم در اوستا به صورتyimaآمده است و معنى آن را « جم پادشاه درخشان و تابان » و « جم پادشاه » گفتهاند .
[ 3 ] . ويونگهان درست است كه به صورت ويونجهان ، معرّب شده است . كلمه ويونگهان در پهلوى به صورتwiwanghanآمده و پدر جمشيد است كه بنا بر اساطير و دايى ويوسوت است كه در اوستايى ويوهونت (vivahvant) شده است . ( اساطير ايران ، مهرداد بهار ، ص 175 ) ورك ( نخستين انسان و نخستين شهريار ، جلد دوم ، ص 28 ) .
[ 4 ] . در شاهنامه جمشيد پسر طهمورث است ولى حمزه و طبرى و برخى منابع ديگر او را برادر طهمورث خواندهاند .
[ 5 ] . فردوسى مدت سلطنت او را 700 سال مىداند و طبرى ششصد و شانزده سال و شش ماه و « مطابق برخى روايات مدت پادشاهى او دو هزار و يكصد سال بود . » ( فرهنگ نامهاى شاهنامه ، جلد اول ، ص 314 ) .
هامش
( 1 ) .P: خوردن را .
( 2 ) .P: ندارد .
( 3 ) .P: يك بار را .
( 4 ) .B: يونجهان .
( 5 ) .P: ويونجهان .
( 6 ) .P: « پسر ويونجهان » را ندارد .
( 7 ) .bp: بار .