دريا بوده است « 1 » .
و اما درياى چهارم كلاهبار ( كلهبار ) است كه قبلا يادى از آن شد و تعبير ديگر آن ( درياى كله ) است . اين دريا كم آب است و هنگامى كه آب دريا نقصان مىيابد آفاتش بيشتر و فسادش شديدتر مىگردد . اين دريا جزاير و آبراهههاى ( تنگههاى ) بسيار دارد و دريانوردان راه ميان دو خليج را هنگامى كه گذرشان آنجا باشد از همين آبراههها مىگذرند كه به آن صرّ مىگويند و جمع آن صرائر است . اين دريا گونههاى مختلفى از جزاير كوهستانى عجيب دارد و هدف ما تنها تصوير پارهاى از اخبار آن بود و قصد اطاله كلام نداريم .
درياى پنجم مشهور به « كردنج » نيز كوههاى بسيار دارد جزاير اين دريا كافور و آب كافور دارد . دريايى كم آب و پر باران است .
در اين جزاير نژادهاى گوناگون زندگى مىكنند ، از آن جمله ؛ نژادى است كه به آنها « فنجب » گويند با موهاى مجعد و صورتهاى عجيب كه با كشتىهاى كوچك خود در كمين كشتىهاى ديگر مىنشينند و چون كشتىها از كنار ايشان بگذرند تيرهايى عجيب كه آغشته به زهر است به سوى آنان پرتاب مىكنند . در ميان بلاد ايشان معادن قلع و كوههاى نقره و كانهاى طلا و سرب بسيار است كه باز شناختن آنها از يكديگر مشكل است « 2 » .
در پس اين درياى پنجم ، چنان كه اخيرا هم ياد كرديم ، درياى صنف است كه در آن مملكت مهراج پادشاه جزاير واقع است و محدوده فرمانروايى او از زيادى و وسعت قابل ضبط نيست و سربازانش به شماره در نمىآيند و هيچ كس نمىتواند با سريعترين كشتىها در دو سال جزاير آن را بپيمايد . مهراج ، انواع ادويه و عطرها را در اختيار دارد و از اين حيث هيچ پادشاهى با او برابر نيست و همچنين امكاناتى كه او در سرزمينش دارد ، هيچ كس ندارد . از كشور او كافور و عود و قرنفل و صندل و گردو يا ( جوز بويا ) و بسباسه ( هويج ) و فلفل فرنگى و
هامش
( 1 ) . رك ، مروج الذهب ، ( ترجمه ) ، ج 1 ، ص 150 .
( 2 ) . مروج الذهب ، ج 1 ، ص 151 .