ذكر مسافات ديار عراق
امّا مسافات ديار « 1 » عراق : از تكريت تا به دريا از مشرق « 2 » چون كمانى است مقوّس و يك ماهه راه باشد . از دريا باز « 3 » تا به تكريت هم مقوّس است از جانب مغرب . امّا تقويس جانب مشرق « 4 » زيادت است « 5 » آن نيز « 6 » يك ماهه راه باشد . چنانچه دور زمين عراق عرب دو ماهه راه بود . [ از بغداد تا كوفه چهار مرحله ] « 7 » ( از بغداد تا سامرا سه مرحله گيرند « 8 » ، و از سامرا تا تكريت دو مرحله و از بغداد تا حلوان شش مرحله « 9 » ) « 10 » و از كوفه تا قادسيه يك مرحله ، و از بغداد تا واسط هشت مرحله « 11 » ، و از واسط تا بصره هشت مرحله ، [ و از كوفه تا واسط شش مرحله و از بصره تا دريا دو مرحله و عرض زمين عراق ] « 12 » از « 13 » حلوان ( است ) « 14 » تا به قادسيه يازده مرحله ، و طولش از تكريت است « 15 » تا دريا بر خط راست ( بيست ) « 16 » مرحله از شمال به جنوب . امّا آن طرف كه تكريت است شمالى مغربى « 17 » است ، و اين طرف كه درياست جنوبى مشرقى است . و طرف شرقى زمين عراق از جانب جنوب ، متصل به بلاد خوزستان « 18 » است « 19 » و وسط مشرق « 20 » به بلاد جبال « 21 » است كه حالا آن را عراق عجم مىخوانند ؛ و از طرف شمال ، آذربايجان و ارمنيه . و جانب غربى زمين عراق آنچه متصل به شمال است زمين جزيره و آب فرات ، بعد از آن غربى كوفه و
هامش
( 1 ) با ، گ ندارند .
( 2 ) با ، گ ، مل : از جانب .
( 3 ) فقط در اساس .
( 4 ) با : مغرب .
( 5 ) با ندارد .
( 6 ) با ندارد .
( 7 ) با ، مل ندارند .
( 8 ) با : سه مرحله و عرض زمين عراق .
( 9 ) گ ، مل : از بغداد تا كوفه چهار مرحله .
( 10 ) اين عبارت را اساس ندارد .
( 11 ) گ : از بغداد تا حلوان شش مرحله .
( 12 ) اين عبارت را با ندارد .
( 13 ) اساس : از بغداد تا .
( 14 ) اساس ندارد .
( 15 ) مل ندارد .
( 16 ) اساس ندارد .
( 17 ) مل : مغرب .
( 18 ) با : خورسان .
( 19 ) مل ندارد .
( 20 ) گ ، مل : شرق .
( 21 ) با : جان . مل : جبل .