ذكر بلاد عراق « 1 »
هيت
شهرى است بر كنار فرات از نواحى بغداد ، بالاى انبار . و در آنجا زراعت و نخلستان بسيار ، و كنار بيابان است و يك حد زمين عراق به آن منتهى مىشود . جانب شمالى آن بلاد جزيره است و غربى آن بر عرب « 2 » ؛ و در اقليم ثالث واقع است و گويند اين را هيت از براى آن خوانند كه در زمين غور است . بعضى گويند بانى او هيت نام داشت از احفاد مالك بن دعر . « 3 » و قبر عبد اللّه بن مبارك رضى اللّه عنه « 4 » در هيت است .
حلّه
شهرى است بر غربى فرات ، ميان بغداد و كوفه . و اين حلّه از شهرهاى جديد است .
او را « 5 » سيف الدّوله صدقه بن منصور بن على بن مزيد « 6 » الاسدى بنا نهاد به وقتى كه سلطان ملكشاه [ وفات كرد صدقه و اياز با يكديگر متّفق شده « 7 » [ [ با خليفه و فرزندان ملكشاه ياغى شدند ] ] « 8 » و ميان فرزندان ملكشاه ] « 9 » ، بر كيارق و محمود و محمّد متواتر حرب و قتل بود و به دست خليفه دفع « 10 » ايشان ميّسر نمىشد . صدقه به قوّت شد ، بدين موضع كه حالا حلّه است آمد - و آن بيشهاى بود - آنجا ساكن شده « 11 » عمارت شهر حلّه بنياد نهاد . بازرگانان از اطراف بدانجا رغبت نمودند و به اندك زمانى معمورى تمام در آن موضع پيدا شد . گويند در اوايل خمس و تسعين و اربعمائة بنياد آن نهاده است . بعد از
هامش
( 1 ) مل : ذكر بلاء عراق و نواحى .
( 2 ) با ، مل : غرب .
( 3 ) همه نسخهها : دغر . تصحيح از طبرى 1 / 335 .
( 4 ) جملهء دعائيه راگ ، مل ندارند .
( 5 ) با ، گ ، مل : آن را .
( 6 ) مل : مؤيد .
( 7 ) گ ، مل : شدند .
( 8 ) اين عبارت را گ ، مل ندارند .
( 9 ) اين عبارت را با ندارد .
( 10 ) همه نسخهها جز اساس : فتح .
( 11 ) همه نسخهها جز اساس : شد و .