داليه
شهرى است بر كنار فرات « 1 » از جانب غرب ، در طول شصت و پنج درجه و سى دقيقه از ساحل ، و سى « 2 » و چهار درجهء عرض از اقليم رابع .
جزيرهء ابن عمر
شهرى « 3 » كوچك است . بر كنار دجله واقع شده « 4 » از جانب غرب ، و « 5 » اين را عبد اللّه بن عمر رضى اللّه عنه « 6 » بنا نهاده است و به نام او باز خوانند . بر شمال موصل است و دجله به وى محيط است از سه جانب به « 7 » مثل هلالى . باغ و بستان بسيار دارد . طولش [ از ساحل ] « 8 » سى و شش درجه و كسرى است ، و عرضش از خط استوا سى و چهار درجه و نصف « 9 » از اقليم چهارم . و مردم مشهور از اين موضع « 10 » بسيار ( بر ) « 11 » خاستهاند . « 12 » ذكر « 13 » متقدّمان تطويل تمام دارد . حالا در اين تاريخ « 14 » ، در اوايل ربيع الاخر سنه احدى « 15 » ( و ) « 16 » عشرين و ثمانماية مولاناء اعظم ، يگانه زمان و افضل دوران ، مولانا شمس الحقّ و الملّة و الدّين ، الجزيرى « 17 » متّع « 18 » اللّه المسلمين به طول بقائه ، « 19 » به خطهء فاخرهء دار الامان هرات - صانها اللّه تعالى عن الآفات - رسيد و شرف مجلس اعلاء « 20 » حضرت « 21 » سلطنت شعارى - خلّد اللّه تعالى ملكه و سلطانه « 22 » - دريافت و تعظيم بسيار فرمودند « 23 » . ائمه « 24 » و اكابر شهر از صلحا و عبّاد و مشايخ و زهّاد سر بر خط ارادت نهاده ، استماع مجلس حديث را مهم « 25 »
هامش
( 1 ) گ ، مل : آب فرات . مو : فرات است .
( 2 ) مو ندارد .
( 3 ) با : شهركى . مو : شهر .
( 4 ) مو : است .
( 5 ) با ، گ ، مل ندارند .
( 6 ) جملهء دعائيه فقط در اساس . با ، گ ، مو : عمر خطّاب . مل : عمر بن الخطّاب .
( 7 ) همهء نسخهها جز اساس : بر .
( 8 ) مو ندارد .
( 9 ) مو : نصفى .
( 10 ) مو : مواضع .
( 11 ) اساس ، مو ، گ ندارند .
( 12 ) گ ، مل : خواستهاند . در اين نسخه پس از اين كلمه آمده است : و مولانا شمس الدّين حريزى ( كذا ) از اين ديارست و تصانيف بسيار دارد به تخصيص در علم حديث و قراآت . حضرت سلطنت پناهى - خلّد اللّه تعالى ملكه - تعظيم بسيار كردهاند و از براى او قيام نمودهاند و منصب اقضى القضاة ممالك فارس ارزانى داشت . و از براى بندگى حضرت مصحفى به چهارده قراءت درست كرد و روايت قراّء و راويان ترتيب كرده بر حواشى او ثبت فرموده .
( 13 ) با ، گ ، مو : و ذكر .
( 14 ) مو : حالا تاريخ .
( 15 ) با : احد .
( 16 ) اساس ، مو ، گ ندارند .
( 17 ) مو : حريزى . مل : جريرى .
( 18 ) مو : منيع . گ : منع .
( 19 ) جمله دعائيه را مل ندارد .
( 20 ) مو : علاء الدّوله .
( 21 ) مل : اعلى حضرت .
( 22 ) كلمهء اخير را مل ندارد .
( 23 ) با : نمودند . مو : فرمودهاند .
( 24 ) با ندارد . مو : و اليه .
( 25 ) گ ، مل ندارند .