دست ندارند . و امّا فتح آن « 1 » بلاد : هر چه « 2 » بلاد ارمن است اكثر آن را « 3 » مسلمانان فتح كردهاند ، آنچه در حدود شام هم ، در زمان خلفاى راشدين و صحابيان فتح شده است .
فامّا بعد از آن هر چندگاه باز به دست ترسايان افتاده ، و حالا از توابع شام است و حاكم از اهل اسلام است ، امّا رعايا اكثر ارمنى باشند و جزيه دهند . آنچه « 4 » از « 5 » توابع آذربايجان است « 6 » ، مدتهاى « 7 » مديد است كه اهل اسلام دارند ، و ذكر آن در حدود آذربايجان تمام « 8 » كرده شود إن شاء اللّه وحده . « 9 » و همچنين آنچه متّصل « 10 » مملكت روم است ، حاكم ايشان مسلمان است « 11 » و رعايا بعضى مسلمان و بعضى ارمنى باشند . [ فامّا در دار الملك فرنج ، حاكم ايشان نيز ترسا است و در ميان ايشان مسلمانان باشند ] ، « 12 » امّا ايشان آشكارا بر دين ترسائى باشند .
در « 13 » زمانى كه حضرت امير صاحبقران « 14 » - انار اللّه برهانه - فتح بلاد روم و شام فرموده ، ايلچى ايشان آمد و پيشكش و خدمات و آنچه وظيفه اذعان و انقياد باشد به تقديم رسانيدند . امّا لشكر به اصل دار الملك ايشان نرسيد « 15 » ، و السّلام ( على من اتبع الهدى ) . « 16 »
هامش
( 1 ) با : اين .
( 2 ) با : هر چند .
( 3 ) مو : از .
( 4 ) همه نسخهها جز اساس : و آنچه .
( 5 ) مو ، مج ندارند .
( 6 ) مو ندارد .
( 7 ) مو : و مدتهاى .
( 8 ) با ندارد .
( 9 ) مو ، مج ، ان شاء و ( مج ندارد ) اللّه تعالى . در نسخهء مل جمله دعائيه به اختصار آمده است : انش .
( 10 ) مل : متصل به .
( 11 ) با : نيست .
( 12 ) اين عبارت را مل ندارد .
( 13 ) همهء نسخهها جز اساس : و در .
( 14 ) مو : امير صاحبقرانى .
( 15 ) با ، گ ، مل ، مج : رسيد .
( 16 ) اساس ، مل ندارند .