شيخ خليفه مازندرانى نخستين رهبر فكرى سربداران
شيخ خليفه مازندرانى رهبر فكرى جنبش سربداران در نيمه اول قرن هشتم هجرى در بيهق ( سبزوار ) از شاگردان شيخ علاء الدوله سمنانى محسوب است . وى پس از فراگرفتن مقدمات علوم متداول زمان از قبيل تجويد قرآن و فقه و اصول و علم فراست « 1 » در مازندران به پيروى از خوى جستجوگر خود با در نظر گرفتن اوضاع اجتماعى و اقتصادى و سياسى و مظالم بىحد و حصر فرمانروايان مغول و عمال بىانصاف آنان در مازندران و فقر عمومى مردم ، علاقهمند به كاوش و علتيابى و تحقيق پيرامون آن و سرانجام چارهجوئى از استادان و متفكران زمان خود برآمد نخست نزد شيخ بالوى زاهد آملى كه يكى از مشايخ معروف آن عصر بود شتافت مدت توقف شيخ خليفه مازندرانى در محضر و مكتب شيخ بالوى زاهد در آمل به درستى معلوم نيست ولى با توجه به مندرجات كتابهاى تاريخى اين دوره معلوم مىشود كه شيخ خليفه به منظور تكميل تحصيلات خود و دريافت پاسخ صحيح مسائل اجتماعى مذكور كه همواره او را رنج مىداده است به نزد شيخ بالوى - زاهد رفته ، ولى بعد از مدتى متوجه شده كه شيخ بالوى زاهد از دادن پاسخ به مسائل اجتماعى زمان عاجز است بنابراين سرخورده و مأيوس از آمل به سمنان نزد شيخ ركن الدين علاء الدوله سمنانى عارف بزرگ و محقق نامى آن عصر كه به علت فضيلت و دانش و بزرگوارى
هامش
( 1 ) - تاريخ روضة الصفا ميرخواند جلد پنجم چاپ تهران صفحه 604