حقيقت سبب قطع رابطه عبوديت مىشود آن محصول سبب استحقاق عقوبت ابدى خواهد بود از نظر اينكه در حقيقت استكبار و تمرد خود كفر و عناد و قطع رابطه عبوديت خواهد بود .
خلاصه نفس گناهان و ترك واجبات سبب قطع رابطه اعتقادى و عقوبت نخواهد بود اين عمل و حركت جوارحى هرگز روح انسانى را ظلمت محض نخواهد نمود و نيز سبب تام براى نورانيت قلب روح نخواهد شد .
امام پاسخ فرمود
( ايها السائل حكم اللَّه تعالى لا يقوم له احد من خلقه بحقه )
التزام به گناهان از نظر اينكه حركات جوارحى و بمنزله عرض بلكه عرض ضعيف است هرگز سبب تغيير حقيقت روح و روان نخواهد شد و جوهر عقلى و نفسى را جوهر ظلمانى شيطانى هرگز نخواهد نمود بلكه مقتضى و منشأ سعادت افرادى در اثر صفاء ذاتى است كه سبب توفيق حق تعالى بوده كه قوه معرفت به انسان موهبت ميفرمايد كه در مقام اطاعت برآيد و همين سبب توجه نور غيبى است كه سبب سعادت خواهد شد هم چنان كه سبب و مقتضى شقاوت امداد قهر و خذلان و انحراف از فطرت و ظهور قوه شهوت و غضب خواهد بود از نظر اينكه ذات افراد بر حسب فطرت و نيز نورانيت ذاتى و تيرهگى ذاتى مختلف هستند و هر فردى هر چه را دارد آن را صحيح و سعادت مىپندارد .
بالاخره سعادت و شقاوت امر نظرى است يعنى هر فردى آنچه را كه دارد كمال و صحيح و سعادت مىپندارد از نظر خودخواهى و نيز از حق تعالى كمال و سير كمالى خود را در آن طريق خواهان است از اين نظر چون افراد بشر همه مختلف در حقيقت و سيرت هستند هر كسى آنچه را دارد از نظر خودخواهى سعادت و كمال مىپندارد و حركت و استكمال همين را از حق تعالى خواهان است .
پس شخص تيره بخت و ظلمانى نيز همان را سعادت خود ميداند و ادامه و
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 489
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص٤٨٩