حركت طولى و جوهرى و ذاتى روح خواهد بود و از آن تعبير به ملكه يا فرشته عنصرى مىشود و در عوالم ديگر نيرومندتر خواهد شد .
خلاصه پاسخ امام آنست كه عمل جوارحى گناه معدّ و سبب آمادگى براى حالت روانى خواهد بود و عمل خود شخصا سبب تام براى عقوبت ابدى نخواهد بود و آنچه محصول ارتكاب گناهان و ترك واجب و فعل محرم است همان تيرهگى و ظلمت روح و روان انسانى است كه ضد ايمان و انقياد است .
در حقيقت محصول اعمال قبيح و گناهان همين حالت و ملكه نخوت و تنفر و استكبار به پيشگاه حق تعالى خواهد بود كه لازم آن قطع رابطه عبوديت مىباشد و در بيگانگان واضح است كه چنانچه به آنان اظهار شود به منظور تشويق و دعوت بتوحيد حق تعالى و صفات كبريائى او و اينكه دعوت دين اسلام را بپذيرند اظهار نخوت و غرور خواهد نمود و براى شنيدن هم حاضر نخواهد شد اين حالت جهود و عناد و غرور و استكبار سبب خلود در شقاوت و عقوبت ابدى خواهد بود .
از جمله تحقق اين حالت غرور و استكبار آنست كه هرگز حاضر نباشد كه بوظايف دينى قيام نمايد و التزام مبنى به ترك واجبات و ارتكاب محرمات دارد فرد مسلمان چنين باشد او هم شقى و مستحق عقوبت خواهد بود .
و در باره بيگانگان واضح است كه هرگز دعوت بدين اسلام را قبول نخواهند نمود و گروهى خود را باسلام معرفى مينمايند ولى در باره اداء وظايف دينى اين چنين رفتار مىنمايند كه هرگز حاضر نيستند كه بوظيفه صلاة پنجگانه قيام نمايند و يا بوظيفه صوم قيام نمايند بطورى كه حالت نفرت و استكبار و بىبندبارى آنان را فرا گرفته است اين چنين حالت و ملكه رذيله استكبار و بىبندبارى آنان را فرا گرفته است اين چنين حالت و ملكه رذيله استكبار سبب تام براى شقاوت و خلود در عقوبت خواهد شد اين چنين حالت
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 487
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص٤٨٧