نتيجه آنست كه موجود واجب و فياض على الاطلاق علم بذات كبريائى خود دارد به آثار و افعال و فيوضات خود نيز بعوالم امكانى علم و رضا خواهد داشت و وجود آثار درخشان او در عوالم فيضان داشته باشد ، لا محاله مورد رضا و خشنودى و علم مقام ربوبى خواهد بود و همچنان كه قائم بذات كبريائى است ، همچنين رضا دارد باينكه طبق صفت خود قيوم آثار درخشان خود در عوالم امكانى باشد و اين رضا و علم نيز منبعث از ذات كبريائى است و بالاخره فيوضات مقام ربوبى نيز از حريم ذات منبعث و از مقام رفيع ازلى خواهد بود و فيوضات او سراسر عوالم امكانى را فرا گرفته و كمالات و صفات وجودى كبريائى او را ارائه خواهد داده نتيجه آنست كه فاعل و خالق اشياء و عوالم امكانى ساحت قدس ربوبى خواهد بود ، از نظر علم بذات كبريائى و رضا نيز به آثار درخشان خود كه عين فيضان وجود اطلاقى باشياء و عوالم امكانى است از نظر اينكه وجود واجب فياض على الاطلاق تام و فوق تمام و بىنياز از غير و از مخلوقات مىباشد و از افاضه و انبساط وجود و فيض بعوالم امكانى غرضى نخواهد داشت زيرا غرض از فعل از نظر ضعف وجودى فاعل مختار و حاجت به ايجاد فعل است كه نقص خود را تكميل و رفع نمايد ، همچنان كه ركن فعل اختيارى بشر به منظور آنست كه نقص خود را رفع و نياز خود برآورد و بدين وسيله به كمال منظور نائل شود .
ولى در باره ساحت قدس ربوبى نقص است و خلق جهان سبب استكمال كبريائى نخواهد بود ، از اين نظر ساحت ربوبى هرگز غرضى و فائدهاى از فيوضات و انبساط وجود بر عوالم امكانى منظور نخواهد داشت ، جز ذات قدس كبريائى خود كه رضا بذات كبريائى خود دارد ، همچنين رضا به انبساط فيوضات خود را در عوالم امكانى براى ابد خواهد داشت .
بعبارت ديگر ذات كبريائى در اثر علم بنظام خير و انبساط وجود بعوالم امكانى كه ظهورى نازل از كمالات و صفات وجودى حريم كبريائى است لا محاله
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 384
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص٣٨٤