عوالم مختلف و متباين و دارى مراتب بيشمارى هستند و از نظر قابليت هر يك محتاج بشرائط و وسايطى خواهند بود كه وسائط فيوضات باشند بدون اينكه تأثيرى در ايجاد و فاعليت و فيضان وجود داشته باشند بلكه فقط وساطت خواهند داشت زيرا صرف وجود واجد كمالات و صفات واجب و مبدء و منتهاى آنها خواهد بود بوجدان ذاتى .
بر حسب حكم خرد و برهان نظام جهان منتهى بمبدأ و مستند بموجود بالذات و قائم است بدون اينكه براى خلق و آفرينش موجودات محتاج بواسطه و يا سبب باشد و اينكه ساحت قدس ربوبى احدى الذات است و منزه از نقص و امكان و صرف و حقيقت است و هر صفت كمال كه از لوازم و شئون وجود است بطور كامل صفت وجودى او بنحو احسن خواهد بود .
و جمله
له الاسماء الحسنى و الامثال العليا
ناظر به اين حقيقت است كه هر صفت كمال وجودى از شئون وجود واجب بالذات خواهد بود و هر صفت وجودى در موجودات امكانى بطور عاريت و عارضى خواهد بود و رشحهاى از فيوضات است كه از حريم كبريائى بموجود تابيده و هيچ صفت كمالى براى مخلوق ذاتى نخواهد بود زيرا وجود او عاريتى است و هر صفت كمال وجود نيز به تبع وجود عارضى خواهد بود .
زيرا هر صفت از شئون وجود و حد آنست لا محاله عارضى خواهد بود با توجه باينكه اعتقاد و علم بوحدانيت كبريائى و علم بصفات و آثار و افعال و تعريف علم و قدرت و صفات كامله ربوبى از جمله فضل حق تعالى و نورى است كه قلوب اهل ايمان را فرا گرفته و آنان را نورانى و شايسته نعمتهاى ابدى خواهد نمود و امور اعتقادى بحث كلامى نيست كه براى هر فرد ميسّر گردد و يا فهم و درك آن در وسع وجودى وسعه فهم هر فرد غير قابل و نااهل باشد .
بلكه ( نور من انوار فضل اللَّه يختص به من يشاء من عباده ) بلكه معرفت صفت
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 336
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص٣٣٦