ربوبى در افاضات خود نفع و يا سود و يا طلب ثناء و شكر و سپاسگزارى باشد لازم مىآيد كه ناقص بوده و غرض از افاضه وجود استكمال خود باشد اين امر محال است زيرا ساحت ربوبى واجد مرتبه كمال و فضيلت واجب است محتاج باستكمال از طريق افاضه وجود نخواهد بود .
و نيز چنانچه در آثار و افعال خود غرضى منظور باشد لازم آن نقص و امكان است از نظر اينكه قصد زايد و غرض زايد و تركيب لازم خواهد آمد و نيز كثرت و انفعال شاهد بر تركيب ذات است بر اين اساس هرگز در آثار و فيوضات خود غرضى و فايدهاى در نظر نخواهد داشت اين است مفاد
لا يُسْئَلُ عَمَّا يَفْعَلُ
نه آنكه اشاعره گفتهاند .
ولى افراد بشر در فعل اختيارى لا محاله غايتى در نظر ميگيرد كه شريفتر از فعل و فاعل است زيرا بدان وسيله بكمال مقصود نائل خواهد شد .
همچنين فرشتگان و قدسيان غرض از عبوديت و انقياد آنان تسبيح و تنزيه ساحت قدس و لقاء حريم كبريائى خواهد بود .
خلاصه هر فاعل مختار لا محاله هنگام اقدام به عمل اختيارى يكى از دو طرف فعل و ترك را در اثر وجود مرجح انتخاب مىنمايد و بدون وجود مرجح تحقق اراده مفهوم ندارد و نيز در باره ساحت كبريائى كه غنى بالذات است چون غرض زائد بر ذات است لا محاله در فيوضات خود غرضى منظور نخواهد داشت بلكه ذات قدس او غرض و غايت حقيقى است كه مقتضى افاضه وجود بر ماهيات مىباشد در نتيجه ساحت قدس ربوبى هم چنان كه فاعل و همه فيوضات از حريم او منبعث مىشود به همين قياس غرض از افعال و فيوضات كبريائى خود خواهد بود .
خلاصه مفاد كريمه
وَ هُمْ يُسْئَلُونَ
آنست كه هم چنانچه وجود بشر عاريتى و محدود است بايد وظايف الهى را رعايت نمايد همچنين حق خود و افراد و اجتماع را كاملا بايد رعايت نمايد و فقه مقدس اسلامى بر محور بيان حقوق