خيال احضار خواهند شد مانند صفحههائى كه بطور كامل مورد شهود قرار بگيرد نه بطور ارتسام و يا حلول و حصولى باشد بلكه از شئون ذاتى و سعهء وجودى نيروى روح مىباشد كه حضور و فعليت نيروى خيال خواهد بود زيرا موجودات كه از شئون نيروى خيال است آميخته به شكل و قدر كه جزء نظام طبع است يعنى نيروئى است كه از عالم طبع سهمى و نيز از عالم شهود بهرهاى خواهد داشت فعل اختيارى بشر ملازم با وجود خيالى و روانى و عقلى است .
هم چنان كه روح نيز عقليات و فعليات بهرهاى خواهد داشت كه اساس حيات و زندگى برزخى اهل ايمان خواهد بود و عالم مثال عبارت از شهود اعمال و اخلاق و بالاخره حركات ذاتى و جوهرى كه نتيجه زندگى ارادى و اختيارى بشر است خواهد بود و سيرت حسن و قبح و نيكو و نكوهيده حركات خود را خواهد مشاهده نمود بطريق صورتهاى مناسب با همان موجودات كه در روح ضبط شده و از شئون جوهرى آنست و ديگر قابل تغيير و يا تحول نخواهد بود بلكه پيوسته بظهور ميرسد بظهور دايم كامل و ذاتى و سراير آنها بيشتر آشكار مىشود .
زيرا عالم برزخ اولين صحنه عوالم كشف و شهود حقايق است و همه صفات و شئون وجودى روح رو بر شد و ظهور خواهند گذارد و سراير اعمال و عقايد و اخلاق كه بمرتبهاى در عالم برزخ بظهور ميرسد در عالم قيامت ظهور زيادترى زياده بر تصور خواهند داشت از نظر اينكه روح و روان بشر هر لحظه در عالم برزخ رو بر شد و ظهور و احاطه خواهد گذارد و براى او از حقايق و صفات زياده آشكار خواهد گشت و بالاخره در عالم مثال بعالم ظهور حقيقى انتقال خواهد يافت كه عالم ابد و محصول همه عوالم و منتهى سراير و عقايد و حركات وجودى جوهرى بشرى است .
و پس از اينكه روح اهل ايمان در عالم برزخ سير تكاملى خود را پيمود و حقايق و معارف و اخلاق و سراير آنها زياده كشف شده و بظهور رسيد و در پرتو
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 185
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص١٨٥