و ارائه بطور تمثل است نه از طريق محسوس خارجى و به همين قياس نيز مژده جبرئيل امين عليه السلام نيز از طريق القاء به قلب مريم صديقه عليها سلام اللَّه بوده زيرا قدرت امين وحى عليه السلام زياده بر آنست كه از طريق ايجاد صدا و خرق هوا مطلب را بمريم صديقه القاء نموده و بفهماند .
همچنين مريم صديقه قدرت و اقتضاء آن را دارد كه از طريق قلب نورانى خود حقيقت مژده را بشنود و بفهمد و بيابد زيرا عالم تمثل قائم به آنست كه مژده دهند و همچنين شنونده قدرت روحى و قلبى زياده بر تصور داشته باشند بطورى كه احتياجى باستفاده از وسايل عادى نخواهند داشت و گر نه خلف فرض خواهد بود و منافات ندارد كه در اثر قدرت روح با حس ظاهر نيز بشنود و بفهمد .
هم چنان كه در دار الندوه ابليس خود را باهل كنگره شخص با بصيرت معرفى نموده و نظر خود را در آن مجمع اظهار نموده و مورد قبول قرار گرفت و اين جريان بطور تمثل بوده نه از طريق مشاهده طبيعى فعل اختيارى از نيروى عاقله سرچشمه ميگيرد لا محاله صورت خيالى خواهد داشت كه وجود و فعليت نيروى خيال و ظهورى از روح و نيروى عاقله است كه از جنبه ماديت تجرد دارد ولى بهرهاى از شكل و قدر خواهد داشت و چنانچه حقيقتى را كه در نيروى تخيل ادراك نمود و به آن احاطه يافته آن را از نظر قدرت به صورت تعقل در آورد شاهد آنست كه نيروى احساس و تخيل و تعقل ارتباط ذاتى داشته و مرتبه ناقص و كامل است .
اين از شئون نيروى عاقله است كه از طريق خارج و اكتساب تحصيل مىنمايد و نيروى عاقله اكتسابى هرگز بملكوت اشياء نخواهد راه يافت بلكه نيروى روح قدس رسولان مانند ابراهيم خليل عليه السلام است كه از نظر قدرت روح و صفاء آن فرشته را با قلب نورانى مىبيند و كلام او را با قلب خود مىشنود و مىفهمد بلكه تنزل يافته در خارج و احساس نيز به صورت ظاهر و تمثل فرشته را مشاهده خواهد نمود و براى پذيرائى گوشت بريان شده نزد او حاضر مىنمايد
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 181
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص١٨١