تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فيضنامه ( فارسى ) — صفحة 264

مساهمون:

ص٢٦٤
( تخليه ) ، اكتساب ارزش ( تحليه ) و تعالى آن ارزشها ( تجليه ) تقسيم نمود ؛ چرا كه مبارزه با بسيارى از آلودگيها تنها با اكتساب ضد آنها ممكن است . همچنان كه بهترين راه پيشگيرى از ابتلا به آلودگى ، مبادرت به اكتساب فضايل مىباشد . لذا تقدم زمانى براى مرحله تهذيب اخلاقى ( پيرايش اخلاقى ) نسبت به ساير مراحل تربيت اخلاقى نمىتوان قائل شد . 8 - از نكات مهم ديگرى كه مورد توجّه غزالى و فيض در فرآيند تهذيب اخلاقى بوده است برخورد مستقيم با افعال ، حالات ضد اخلاقى به موازات مبارزه با رذائل مىباشد كه چنين برخوردى با افعال و حالات ضد اخلاقى چه بسا منجر به پيشگيرى از استقرار رذائل در وجود انسان گردد همچنان كه اين برخورد موجب مىشود تهذيب اخلاقى نسبت به كودكان - كه به دليل شرايط ويژه هنوز ملكات اخلاقى در آنها مستقر نشده است - معنا پيدا كند . 9 - اختصاص يافتن بسيارى از مباحث و شيوه‌هاى تهذيب اخلاقى 25 به اصلاح ديگران به علاوه ، توجّه به مباحث خودسازى از نكات مهمى است كه در انديشه ديگر متفكران اخلاقى كمتر مشاهده مىگردد و لذا مىتوان از انديشه‌هاى غزالى و فيض در مباحث تربيت اجتماعى نيز به خوبى بهره‌مند گرديد . 10 - در ارائه شيوه‌هاى تهذيب اخلاقى علاوه بر توجّه بسيار به بعد شناختى ( ايجاد بينش و معرفت اخلاقى ) تأكيد قابل توجهى نيز به بعد عاطفى و ارادى و عملى تهذيب اخلاقى شده است كه استفاده از ذكر مواعيد و پاداش‌هاى اخروى و دنيوى و تشبيه‌هاى متنوع و تأكيد بر استفاده از عادت و تكرار عمل از اين شيوه‌ها محسوب مىشوند .

2 - 2 - نتايج مربوط به هدف دوم « پژوهش »

در رابطه با هدف دوم « پژوهش » دربارهء تشخيص ميزان توافق نظر غزالى و فيض ، و سؤال سوم « پژوهش » و فرضيه‌هاى يكم و دوّم ، تعريف ويژه‌اى از « توافق