اشتباهات در نام كتابها و رجال
مىدانيم كه شيخ عباس قمى - رضوان الله عليه - منابع و مصادر خود را با رمز ياد كرده است ؛ مانند : « صبا - مصباح الزائر » ، « فس - تفسير على بن ابراهيم » . و از امامان عليهم السلام نيز به رمز ياد كرده است مانند : « قر - امام باقر عليه السلام » ، « ق - امام صادق عليه السلام و . . . محقق محترم موارد متعددى را به لحاظ عدم آگاهى از اين رمزها و بىتوجهى به چگونگى عبارت ، چون رمزها را تبديل به نامهاى كامل كرده است ، دچار اشتباه شده است . به مثل ، در ج 1 ص 257 آمده است : « وقال الشيخ فى الصراط المستقيم و تحف العقول ! » روشن است كه « قال الشيخ فى المبسوط والخلاف » است و محقق محترم از رمز « ط ، ف » چنان پنداشته است . و نيز بنگريد به صفحه 78 . اين موارد بسيار است ، شگفتا كه صفحه بحارالأنوار چاپ جديد را درست ياد كرده است و در آنجا نام كتابها آمده است « 1 » . در ذيل نام « أبوالصباح الكنانى » آمده است : ابراهيم بن نعيم مصغراً ، العبدى أبوالصباح الكنانى ( قر ) ، ( ق ) : قال الصادق عليه السلام . . . .
محقق محترم چنان پنداشته است كه اين دو رمز ، با كتاب مرتبط است ، از اين روى براساس شيوهء كاملنگارى نوشته است : « تفسير فرات الكوفى ، والكتاب العتيق الغروى » ( ج 1 / 299 ) ، اندكى نگريستن از سر دقت روشن مىكند كه مراد اين است كه ، أبوالصباح از اصحاب امام باقر عليه السلام و امام صادق عليه السلام است ؛ ( رجال طوسى 123 / ، 156 ) معلوم نيست محقق محترم كه رمزها را بدين سان ظاهر كرده است ، عبارت را چگونه خوانده است .
محقق محترم در موردى ديگر گويا ناپيدايى را پيدا كرده و كوشيده است مثلًا اشتباهى را اصلاح كند ؛ امّا متأسفانه به آهنگ اصلاح « ابرو » ، « چشم » را كور كرده است .
هامش
( 1 ) . بحارالأنوار ، ج 6 ، ص 250 ؛ نيز ر . ك : المبسوط ، ج 6 ، ص 282 ؛ الخلاف ، ج 3 ، ص 201 .