لغزشها در تحقيق و تصحيح
تحقيق متون كارى است كارستان ، طاقتبُر و كمنما ، بهراستى اينگونه پژوهشها توانى سترگ ، اخلاصى عظيم و شكيبايى و استوارىِ شگرفى را مىطلبد .
چه بسيار جملهها كه ساعتها وقت محقق را فراگيرد تا گره از چگونگى آن گشوده شود . متأسفانه اكنون اين وادى - اگر خوشبينانه بنگريم - مبتلا به ديمىكارى و بارى به هرجهتنگرى است . نمونههايى از اين دست در اين تحقيق فراوان است . به مثل ، در ج 1 ص 45 آمده است : « فقال : يا ربّ هو عبدك وهذا وليك » كه صحيح آن : « يا ربّ هو عدّوك و هذا وليّك » « 1 » اندكى دقت نشان مىدهد بايد چنين باشد و بحارالأنوار نيز كه محقق محترم نشانى صفحه را هم درست داده است ، چنين است . در ج 1 ص 122 آمده است : « . . . صاروا جميعاً فى التراب رميماً » كه صحيح آن : « صاروا جمعياً فى القبور ترا باً » است ، گو اينكه سفينةالبحار چنان است ، امّا هم بحارالأنوار به گونهاى است كه آورديم و هم منبع اصلى روايت « 2 » . در ج 2 ص 230 آمده است : « . . . بعد مضىّ أبى محمد صلى الله عليه و آله فيما أبدى الوكلاء و . . . » كه صحيح آن « فيما فى أيدى الوكلاء . . . » است . در ج 2 ص 226 آمده است : « ومات الحسن بن محبوب فى آخر سنه ( 1224 ) كه صحيح آن ( 224 ) است « 3 » ، و موارد ديگر را بنگريد :
ج 1 ، ص 35 ، س 10 ، ابن لؤيّ ، تصغير اللاى ، و هو النور ابن لؤيّ ، تصغير اللأي و هو النور ( چنانكه در جمهرة اللغة آمده است ) .
ج 1 ، ص 47 ، س 13 و 15 ، بموصل بالموصل .
ج 1 ، ص 55 ، س 12 ، أعانه اللَّه على اجازة الصراط عند زلّة الأقدام أعانه اللَّه على
هامش
( 1 ) . ر . ك : بحارالأنوار ، ج 13 ، ص 350 .
( 2 ) . ر . ك : الكافى ، ج 1 ، ص 517 ؛ بحارالأنوار ، ج 51 .
( 3 ) . ر . ك : بحارالأنوار ، ج 43 ، ص 341 ؛ المناقب ج 4 ، ص 15 .