طهران به دست آوردم . « 1 »
سفر چهارم حجّ
چهارمين و آخرين سفر حج محدّث قمى ، از مشهد به سال 1347 بوده . وى با وجود اينكه دوازده سال پس از آن در قيد حيات بود ، ولى ديگر به حج نرفت . در بازگشت از اين سفر نيز به شام ، حمص ، حلب و سپس عتبات عاليات رفته ، بعد از زيارت اين اماكن به مشهد باز مىگردد . وى پيش از اين سفر ، در صفحهاى از دستنويس سفينةالبحار چنين نگاشته است :
. . . مسوّدهء تتمهء مجلّدات سفينة البحار است . ان شاء الله كه از سفر حج مراجعت كنم ، مبيّضه نمايم . و اگر مُردم جناب آشيخ هادى بيرجندى مبيّضه مىنمايد . ان شاء الله .
و پس از مراجعت از سفر حج ، به دنبال يادداشت بالا نوشته است :
الحمدلله به سلامتى مراجعت كردم و شروع نمودم به مبيّضه كردن فى 4 شنبه ، 24 / ج 2 / 1348 . « 2 » در اين سفر از آثار خود ، الأنوار البهية ، نفس المهموم و نفثة المصدور را به همراه داشته و در آغاز الأنوار البهية نوشته است :
من كتب الأحقر الأقلّ : عباس القمى . و كان معي في سفر الحجّ . و ألتمس الدعاء من القارئين .
نيز در آغاز نفس المهموم نوشته است :
اليوم ، كه 16 محرم است ، در شام مىباشم .
هامش
( 1 ) . مفاخر اسلام ، ج 11 ، ص 211 ، 212 و 231 ، چاپ اوّل .
( 2 ) . مفاخر اسلام ، ج 11 ، ص 273 .