بپذيرد و از سوى ديگر تحريف ناپذيرى قرآن را كه مستند به دليل قطعى است معتقد باشد ؟ از همين روى است كه محققان اسلامى اين نوع نسخ را مردود دانستهاند .
بدر الدين زركشى پس از نقل اين ديدگاه از قول قاضى ابو بكر آن را مطرود مىشمارد . چرا كه مستند به خبر واحد و بىاعتبار است . « 1 » همين طور امام سرخسى مىگويد : اين سخن بازى با قرآن و منافى با دلايل صريح و قطعى حفظ قرآن است . « 2 »
نسخ تلاوت نه حكم
يعنى آياتى از قرآن كريم نسخ شده باشد كه داراى حكم تشريعى بوده است ، سپس خود آن آيات از صفحه وجود محو گردد ، ولى حكم آن باقى باشد .
اين نوع از نسخ نيز گرچه مورد پذيرش برخى از اهل سنت و مورد ترديد گروهى ديگر واقع شده است ، ليكن از ريشه نادرست است . زيرا شبيه همان نوع اول است كه اوّلا دليل ندارد و صرفا مستند به خبر واحد فاقد اعتبار در اين زمينه است .
اضافه بر اينكه اين نوع نسخ منافات با مصلحت نزول آيه دارد . افزون بر اينكه اين نوع نسخ التزام به تحريف قرآن است . آنچه كه باعث شده گروهى به پذيرش چنين رواياتى تن در دهند و از لوازم آن غفلت ورزند ، پذيرش بىقيد و شرط و نامضبوط احاديث منقول در صحاح سته و تعبّد بر آن بوده است ! « 3 »
هامش
( 1 ) البرهان فى علوم القرآن ، ج 2 ، ص 39 .
( 2 ) اصول السرخسى ، ج 2 ، ص 78 ، به نقل از تلخيص التمهيد ج 1 ، ص 423 .
( 3 ) براى توضيح بيشتر بنگريد به : تلخيص التمهيد ، ج 1 ، ص 424 .