مشركان نمود نسخ گرديد . همچنان كه آيه دوم توسط
حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ
« 1 » نسخ گرديد .
وَ اللَّاتِي يَأْتِينَ الْفاحِشَةَ مِنْ نِسائِكُمْ فَاسْتَشْهِدُوا عَلَيْهِنَّ أَرْبَعَةً مِنْكُمْ . فَإِنْ شَهِدُوا فَأَمْسِكُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ حَتَّى يَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ أَوْ يَجْعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا
. « 2 »
مرسوم نخست آن بود كه اگر عمل منافى عفت انجام داد و شهود بر آن گواهى دادند ، در خانه محبوس بماند تا مرگ وى فرا رسد .
امام صادق عليه السّلام فرمود اين آيه منسوخ گرديد و سبيل مورد نظر در آيه همان بيان حدود شرعى « تازيانه » در مورد باكره و « سنگسار » در همسردار است كه بعدا اعلام گرديد . « 3 »
نسخ مردود
به جز مورد ياد شده اهل سنت دو نوع ديگر براى نسخ بر شمردهاند كه نه تنها دليل بر اثبات ندارند ، بلكه به جهت ملازمت با تحريف قرآن ، مردود و مطرود است .
نسخ حكم و تلاوت هر دو
برخى از اهل الحديث طبق نقل بىاعتبار بر عايشه نسبت دادهاند كه گفت :
كان فيما انزل من القرآن : عشر رضعات معلومات يحرّمن . ثم نسخن به خمس معلومات ، و هنّ فيما يقرأ من القرآن . « 4 »
پذيرش اين نوع نسخ سخن شگفتى است . چگونه كسى مىتواند اين نسخ را
هامش
( 1 ) توبه / 29 .
( 2 ) نساء / 15 .
( 3 ) بحار الانوار ، ج 93 ، ص 6 ، مجمع البيان ، ج 3 ، ص 21 .
( 4 ) صحيح مسلم ، ج 4 ، ص 167 ، به نقل از تلخيص التمهيد ، ج 1 ، ص 420 .