پيوست اول شناخت محكم و متشابه
ضرورت شناخت محكم و متشابه
اهميت مسأله محكم و متشابه از آن روست كه در وهلهء نخست خود قرآن كريم اين موضوع را طرح كرده ، پيروى از متشابهات را سلوك گمراهان دانسته است . از سوى ديگر اين موضوع مبدأ پرسشها و ابهاماتى شده است كه فهم و حل آنها از مبادى علم تفسير محسوب است . چرا كه ممكن است گفته شود قرآن داراى آياتى متشابه است و علم متشابهات از علوم مستأثر و مختص الهى است ، پس در تفسير قرآن مىبايست اين قسم آيات را خارج از حوزه فهم قرار دهيم .
همچنان كه ممكن است پاى فراتر نهاده ، آيات متشابه قرآن را ، مانع افاده و حجيت تمام آيات تلقى نمايند . بدين معنا كه نامعلوم بودن تعداد و مصاديق متشابهات را دستاويزى براى هر مورد احتمالى قرار داده ، عامل توقف قلمداد كنند .
بالاخره اين پرسش براى هر انديشمند مسلمان مطرح است كه آيا متشابهات قرآن با ارجاع به محكمات قابل فهم و تفسير و تأويل است ؟ يا آنكه اين دسته آيات براى هميشه معمّا گونه و راز آلود خواهند ماند ؟ به عبارت ديگر منظور از « امّ » بودن