پذيرش مفاهيم قرآن و تأثيرپذيرى از آن بوده است :
وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلى مُكْثٍ
. « 1 » طبيعى است كه نزول و ابلاغ تدريجى قرآن شرايط فهم و دريافت بهتر آن را فراهم و زمينههاى پذيرش معارف والاى آن و عمل كردن به دستورات آن را هموارتر ساخته و هدف نزول آن را محقق مىنمايد . قرآن با نزول تدريجى خويش عقايد باطل و افكار شرك آلود و آداب و عادات ناشايست و خرافات نهفته در انديشه و رفتار را از صحنهء ذهن و زندگى مردم عصر جاهليت دور كرد ، آنگاه بذر توحيد و اعتقادات استوار را همراه با نشانههاى گويا و مستدل براى ايشان تثبيت كرد ، و اصول و قوانين فطرى انسان را متناسب با موقعيتهاى خاص اجتماعى و كمال فكرى معنوى جامعه تا آنجا پيش برد كه آيات الهى اعماق جان مخاطبان را تسخير كرد و از ايشان انسانهايى تربيت كرد كه در عرصهء فضايل اخلاقى ، صفا ، صميميت ، ايثار و ساير وارستگىها و صفات نيك سرآمد دوران شدند .
2 - ارتباط پيوسته با پيامبر :
جز آنچه ذكر شد ، نزول مكرر و پيوستهء وحى در طول فراز و نشيبهاى رسالت نبوى شور و نشاط ويژهاى به رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلّم مىبخشيد .
چه اينكه آن وجود گرامى نيز انسانى بود كه قلبى سرشار از عواطف و دلسوزى و احساس مسئوليت داشت ، و رسالتى سنگين بر دوش و شرايطى نامناسب در پيش روى خويش را مىديد . او با مسئوليت جهانى و سنگينى كه داشت فاقد امكانات مادى و ظاهرى جهت پيشبرد مقاصد خويش بود . يارانش اندك بودند و دشواريها بىشمار . گاه هجوم سختىها ، لجاجت گمراهان ، نسبتهاى ناروا ، درخواستهاى نابخردانه ، بهانهگيرىهاى بىمورد و آزار و آسيب پيروان و . . . كار را بر آن حضرت دشوار مىنمود . هر بار در فرازى از فرايند طولانى و پر مخاطرهء اين رسالت سنگين خداى متعال به وسيلهء آيات نويد بخش و اميد آورش قلب پاك او را تسلى مىداد و اطمينان خاطر او را فراهم مىآورد .
هامش
( 1 ) اسراء / 106 .