نحل / 43 ) ، پندار سوزى و دانش سازى ( انعام / 116 ، مجادله / 11 ) مىچرخد .
توحيد و يكتا باورى كه ام القضايا و بيت الغزل دعوت تمام انبيا و شرايع آسمانى است ، تبيين كنندهء عقلانى و بنياد استوار نظامهاى تشريعى و ارزشى قرآن است .
بايدها و مسئووليت آفرينى نظامهاى ارزشى و رفتارى كه در فلسفه اخلاق و فلسفه حقوق مورد كاوش و تحليل است ، مبناى خلل ناپذير خويش را تنها مىتواند در پرتو نگرش توحيدى معنا يابد .
ب - هماهنگى با فطرت و سرشت مشترك انسان .
از جمله ويژگيهايى كه مىتوان از خصوصيات معارف قرآن بر شمرد ، هماهنگى آنها با سرشت طبيعى و آفرينش فطرى همه انسانهاست . از همين روى اين مفاهيم از فراگيرى و جامعيت خاصى نسبت به همه نيازهاى ثابت و متغير براى همه مخاطبان انسانى با هر رنگ و نژاد و در هر زمين و هر زمان برخوردار است : ( همگانى ، هميشگى ، همه جايى )
فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ
. « 1 »
ج - واقع گرايى و اعتدال .
در فاصله پهناور ايدئولوژيهاى آرمان گرايانه محض تا طبيعت پرستى خالص ، قرآن اين هنر را از خود نشان مىدهد كه با نگرش واقع بينانه به حقيقت وجود انسان و سرنوشت طولانى وى ، اهداف زندگى او را در يك طبقه بندى منظمى مقدّماتى ، متوسط ، عالى و نهايى سامان و انتظام مىبخشد كه تمام استعدادهاى ذاتى او پرورش و خاستگاههاى وجودى او به شيوهاى معتدل و هماهنگ ارضا گردد .
بر اساس همين بينش واقع بينانه است كه هم دنيا گريزى و سركوب تمايلات
هامش
( 1 ) روم / 30 .