البته يعقوبى به ترتيب ديگرى اشاره مىكند كه قرآن به چهار جزء نازل شد « 1 » و بنابراين نقلهاى متناوب هيچكدام را روايات ترتيب نزول سازگارى ندارد و بسيار غريب مىنمايد .
به عنوان نمونه سيوطى از ترتيب و نقلى خبر مىدهد كه در آن دو سورهء خلع و حفد اضافه شده است . « 2 »
در روايات ديگر ، اختلاف قرائتهايى از اين مصحف ياد مىشود كه جنبهء تغيير و اضافه را دارد و اگر كسى بخواهد به الفاظ اين روايات استناد كند ، دچار تناقضات و اشكالات بسيار مىشود .
ثانيا : مبتلا به تعارض است . زيرا اگر كسى منظور از جمع در اين روايات را به معناى ترتيب و جمع و تأليف گرفت با رواياتى كه مىگفت در عهد نبوى قرآن نظم و تأليف يافته تعارض دارد . بگذريم از اين نكته كه خود اين روايات از جهات ديگرى متعارض دارد . مثلا سيد بن طاووس از كتاب ابو جعفر محمد بن منصور روايتى را از محمد بن زيد بن مروان در كتاب اختلاف مصاحف نقل مىكند :
« ان القرآن جمعه على عهد ابى بكر زيد بن ثابت و خالفه فى ذلك ابىّ و عبد اللّه بن مسعود و سالم مولى ابى حذيفه ثم عاد عثمان فجمع المصحف برأى مولانا على بن ابى طالب عليه السلام و اخذ عثمان مصاحف ابىّ و عبد اللّه بن مسعود و سالم مولى ابي حذيفه فغسلها ( فاحرقها خ ) » « 3 » از اين روايت به خوبى استفاده مىشود كه ترتيب حضرت همين ترتيب
هامش
( 1 ) احمد بن ابى يعقوب ( معروف به واضح ) يعقوبى ، تاريخ يعقوبى ، ج 2 / 15 ، ترجمه محمد ابراهيم آيتى ، شركت انتشارات علمى و فرهنگى .
( 2 ) سيوطى ، الاتقان ، ج 1 / 226 .
( 3 ) زنجانى ، ابو عبد اللّه ، تاريخ القرآن / 74 ، تهران ، منظمة الاعلام الاسلامى ، 1404 ق ، به نقل از سعد السعود ابن طاووس .