قرآن پس از پيامبر انجام يافته ، افزون بر اشكالات پيشين ، با آن چه قرآن توصيف مىكند ، معارضت دارد . اين اشكال را نيز آية اللّه خويى در تفسير البيان مطرح كرده است . « 1 » قرآن در آيات فراوانى خود را معرفى مىكند :
كتابى كه در آن شك راه ندارد ( سورهء بقره / 2 ) ، كتابى است خواندنى با آياتى فصل يافته و عربى براى مردم دانا ( فصّلت / 3 ) ، كتابى مبارك بر تو فرو فرستاديم كه در آياتش دقت كنند ( سورهء ص / 29 ) ، كتابى كه مىتواند با كافران معارضه كند و براى آنها تحدّى باشد ( هود / 13 ) .
« تعداد زيادى از آيات قرآن كريم دلالت دارند بر اينكه از زمان نزول قرآن سورهها كاملا منظم و از يكديگر جدا و متمايز بوده و هر كدام مستقلا در ميان مردم و حتى در ميان مشركان انتشار داشت ، زيرا رسول خدا طبق دستور قرآن ، كفار و مشركان را به مبارزه و معارضهء خويش دعوت مىكرده است . در اين مبارزه ، آوردن سخنانى همانند قرآن و سپس آوردن ده سوره و در آخر ، آوردن يك سوره مانند سورههاى قرآن را به آنها پيشنهاد مىنموده . . . از طرف ديگر در آيات زياد و در حديث معروف ثقلين ، قرآن مجيد « كتاب » ناميده شده است و از اين نامگذارى چنين بر مىآيد كه قرآن جمعآورى شده بود . » « 1 »
جناب آقاى معرفت كه استدلال آية اللّه خويى را در تفسير البيان نپذيرفتهاند و از آن سوى نخواستهاند با تعبير به « كتاب » و « قرآن » هم به مسأله جمع و ترتيب بپردازند تنها اين اشكال را از جهت تحدّى قرآن پاسخ دادهاند و نوشتهاند :
« خوب ، تحدى قرآن تنها به سورهها و آيهها انجام مىگيرد ، و لازمهاش اين نيست كه همهء سورهها و آيات باشد ، بلكه تنها به همان
هامش
( 1 ) خويى ، البيان / 252 .