مىباشد ( البته پيدا است تجرد كامل ندارد ؛ چرا كه چيزى كه از ماده آفريده شده است ، مادى است ، ولى نيمه تجردى دارد ؛ چرا كه با حواس ما درك نمىشود و به تعبير ديگر يك نوع جسم لطيف است . ) « 1 »
اين گفتار ، پيش از اين در بحث ماهيت ملائكه آورده شد و به محدوديت و نقص چنين تعريفى اشاره گرديد كه در اين جا تكرار آن لزومى ندارد .
هدف قرآن از بحث دربارهء جن
قرآن كتاب هدايت است و آن چه در آن آمده ، همه در خدمت به اين مهم نازل گرديده است .
خداوند متعال از ميان مجهولات بىشمار بشر ، سخن گفتن از جن و اشاره به برخى اوصافش را برگزيد . هدف از اين بيان چه بود ؟
مفسران نمونه داستان گفت و شنود جنيان را ، كه در سورهء احقاف بازگو شده است ، شاهدى بر صدق معجزهء قرآن مىدانند :
از آيات فوق و همچنين از آيات سورهء جن به خوبى برمىآيد كه اين گروه از طايفهء جن ، تنها با شنيدن آيات قرآن مجذوب آن شدند و هيچ نشانهاى براى اين كه آنها تقاضاى معجزهء ديگرى از پيامبر اسلام كرده باشند ، در دست نيست . . .
و به راستى مطلب همين است كه بررسى محتواى قرآن ما را از هر گونه دليل ديگرى بىنياز مىكند . « 2 »
آنان اين واقعه را نشانى بر نهايت عناد مشركان مىدانند كه در حالى كه « طايفهء به ظاهر دور افتادهء جن به اين پيامبرى كه از انس است و از ميان شما برخاسته ايمان آوردند ، ولى شما همچنان بر كفر اصرار مىورزيد و به مخالفت خود ادامه مىدهيد . « 3 » » .
هم ايشان داستان آدم و ابليس را بيانگر اين نكتهء تربيتى مىدانند كه غرور و تكبر سرچشمهء بزرگترين بدبختىها است « 4 » و هدف قرآن را از تأكيد بر ديده نشدن شيطان و همكارانش جدا كردن حساب آنان از ديگر دشمنان و نهايت مراقبت در برابر آنان مىدانند
هامش
( 1 ) . همان ، ج 11 ، ص 79 و 80 .
( 2 ) . همان ، ج 21 ، ص 372 .
( 3 ) . همان ، ص 367 .
( 4 ) . همان ، ج 11 ، ص 74 .