حكيم است كه معارف آن دقيقا مطابق با حقايق هستى و براساس فطرت انسانى است و آيات حكيمانه آن هماهنگ با نظام خلقت مىباشد و لذا قرآن كتابى براى همه انسانها در همه قرنها تا روز قيامت است زيرا هرگونه تغييرى و تبديلى در جامعههاى بشرى به وجود بيايد خارج از فطرت انسان نيست و فطرت بشرى تغيير نمىيابد .
ذلِكَ نَتْلُوهُ عَلَيْكَ مِنَ الْآياتِ وَ الذِّكْرِ الْحَكِيمِ
« 1 » آن را ( قرآن را ) بر تو تلاوت مىكنيم كه عبارت است از آيات و ذكر حكيم .
الم تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْحَكِيمِ
« 2 » اين آيات كتاب حكيم است .
لازم است توجه كنيم كه آيات قرآنى مشتمل بر مطالب گوناگونى در موضوعات مختلف مىباشد . اما در عين حال قاعده واحدى در همه آن آيات حاكم است و آن اينكه تمام آيات مطابق با حقائق هستى است و مىتوانيم چنين بگوئيم كه آيات قرآنى در عين اشتمال بر مطالب مختلف ، حقيقت واحدهاى است و همين است معناى حكيم بودن قرآن ( وحدت در كثرت و كثرت در وحدت ) با توجه به اين مطلب مىتوانيم درباره اين آيه بيانديشيم :
الر كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ
« 3 » قرآن كتابى است كه آيات آن محكم نازل شده و سپس تفصيل داده شده است از جانب خداوند حكيم و آگاه .
هامش
( 1 ) - سوره آل عمران ، آيه 58 .
( 2 ) - سوره يونس ، آيه 1 .
( 3 ) - سوره هود ، آيه 1 .