إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَباً وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي ساجِدِينَ
« 1 »
2 - تكرار معنوى :
منظور از اين نوع تكرار تكرار يك مضمون يا مفهوم است مانند تكرار داستان ابراهيم يا موسى و مانند آنكه در موارد متعددى با جملات و عبارات متفاوتى تكرار شده و يا از مقاطع مختلف شروع شده است .
در اينجا داستان حضرت موسى را كه حدود سىبار در قرآن تكرار شده در نظر مىگيريم با بررسى موارد متعددى كه اين قصه در آنجاها تكرار شده است ، ملاحظه مىكنيم كه در هر مورد به صورت خاصى آمده و تابع هدف ويژهاى است كه قصه براى آن نقل مىشود . در اين موارد قصه بهطور كامل تكرار نشده بلكه تفاوتهاى اساسى با همديگر دارد .
مثلا در سوره « اعلى » و « نجم » اشاره مختصرى به حضرت موسى عليه السلام مىشود و خبرى از جريانات او نيست و در سوره « اعراف » داستان به صورت متوسطى ذكر مىشود آن هم در كنار قصههاى چند تن از پيامبران مانند نوح و هود و لوط و شعيب كه در همه آنها داستان برانگيخته شدن پيامبر و تكذيب قوم آنها آمده است . داستان حضرت موسى از بعثت او با اين آيه شروع مىشود :
ثُمَّ بَعَثْنا مِنْ بَعْدِهِمْ مُوسى بِآياتِنا إِلى فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِ فَظَلَمُوا بِها فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ
« 2 »
سپس بعد از آنها موسى را با آيات خود به سوى فرعون و قوم او فرستاديم پس به آن آيات ظلم كردند نگاه كن كه عاقبت مفسدان چگونه است .
هامش
( 1 ) - سوره يوسف ، آيه 4 .
( 2 ) - سوره اعراف ، آيه 103 .