مىشود كه طبق روايات گاهى پيامبر فرشته را به شكل اصلى و يا به شكل شخص بخصوصى مىبيند و گاهى هم او را نمىبيند ولى پيام را او دريافت مىكند .
وحى محمّدى
با توجه به آيات و روايات بسيارى كه درباره چگونگى نزول وحى بر پيامبر اسلام صلى اللّه عليه و آله و سلم آمده است معلوم مىشود كه پيامبر از هر سه طريق كه در آيه بالا آمده ، دريافت وحى مىكرده است و آيات قرآنى گاهى مستقيما بر قلب پيامبر القاء مىشد و گاهى صدائى مىشنيد و صاحب صدا را نمىديد و گاهى هم فرشته وحى را به صورت اصلى و يا به صورت شخص معينى مىديد اينك تفصيل اين سه حالت :
حالت اول - وحى الهى بهطور مستقيم و بدون هيچگونه واسطهاى در قلب پيامبر مىنشست اين حالت سختترين حالات بود و چون وحى به اين صورت نازل مىشد پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلم غرق در عرق مىشد و حالتى شبيه حالت غشوه پيدا مىكرد و سنگينى وحى در تمام وجود او آشكار مىشد :
إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا
« 1 »
ما به زودى سخنى سنگين بر تو القاء خواهيم كرد .
امام صادق عليه السلام در تفسير اين آيه فرمود : اين حالت هنگامى بود كه وحى بر پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلم نازل مىشد و ميان او و خدا ملكى واسطه نبود و در اين هنگام شبيه غشوه بر او عارض مىگرديد « 2 » .
ابن عباس گفته است وقتى بر پيامبر وحى نازل مىشد سنگينى و درد شديدى حس مىكرد و دچار سردرد مىشد « 3 » .
هامش
( 1 ) - سوره مزمل ، آيه 4 .
( 2 ) - بحار الانوار ، ج 18 ص 271 .
( 3 ) - همان مدرك ، ص 261 .