2 -
مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ أَساءَ فَعَلَيْها . . .
بين اين جملات مستقل ، با وجود كامل بودن ، ارتباط ( تقابل ) برقرار است كه در فعليها وقف مىشود . در مثالهاى زير نيز بين دو جملهء مستقل تعادل وجود دارد :
1 -
لَها ما كَسَبَتْ وَ لَكُمْ ما كَسَبْتُمْ
( بقره / 141 )
2 -
فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ وَ مَنْ تَأَخَّرَ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ
( بقره / 203 )
3 -
تُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ وَ تُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيْلِ
( آل عمران / 27 )
4 -
تُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَ تُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ
« 1 » ولى در صورتى كه دو جمله كوتاه باشند زيباتر است كه جمله اولى به جمله بعدى وصل و در جمله دوم وقف شود ، مانند موارد فوق . امّا اگر دو جمله طولانى باشند وقف كردن در هردو جمله زيبا خواهد بود زيرا نفس قارى ، گاه براى تلاوت دو جمله كفايت نمىكند و به ناچار وقف در اثناى جملهء دوم صورت مىگيرد . گاهى وقف به اين صورت موجب تغيير معنا مىشود . مثل :
الْخَبِيثاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَ الْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثاتِ . . .
( نور / 26 ) « 2 » .
ط - وقف معانقه يا وقف مراقبه
وقف معانقه يا مراتبه آن است كه در يك آيه بر هريك از دو كلمه پىدرپى بتوان وقف كرد ، امّا زمانى كه وقف بر يكى از آنها صورت گيرد وقف بر ديگرى روا نباشد .
علّامه ابن الجزرى در كتاب النشر گفته است « بعضى وقف روى كلمهاى و برخى ديگر وقف روى كلمهء ديگرى را جايز مىشمارند . در اين صورت وقف بين آندو ، وقف مراقبه بر مبناى تضاد خواهد بود . نظير اينكه كسى كه وقف روى لا ريب را اجازه مىدهد مسلّما وقف بر فيه را اجازه نخواهد داد و برعكس و يا در صورت
هامش
( 1 ) - النشر ، ج 1 ، ص 237 ؛ معالم الاهتداء ، ص 167 .
( 2 ) - معالم ، ص 169 .