مىكشد براى افراد عادى كار آسانى نيست ، امّا هنگامى كه صحنهاى همانند زندگى بسيارى از گياهان كه در چند ماه خلاصه مىشود ( از تولّد و رشد و نمو و زيبايى و سپس نابودى ) در مقابل او قرار دهند بسيار راحت مىتواند چگونگى زندگى خود را در اين آينه شفاف ببيند . « 1 »
قرآن كريم براى نشان دادن كوتاهى و ناپايدارى دنيا ، آن را در اين سيما به نمايش در مىآورد :
وَ اضْرِبْ لَهُمْ مَثَلَ الْحَياةِ الدُّنْيا كَماءٍ أَنْزَلْناهُ مِنَ السَّماءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَباتُ الْأَرْضِ ، فَأَصْبَحَ هَشِيماً تَذْرُوهُ الرِّياحُ . . .
« 2 »
« زندگى دنيا را براى آنان به آبى تشبيه كن كه از آسمان فرو مىفرستيم ، و به وسيله آن گياهان زمين ( سرسبز مىشود و ) در هم فرو مىرود . امّا بعد از مدتى مىخشكد و بادها آن را به هر سو پراكنده مىكند . »
رشتهء حيات و اين زندگانى همه و همه در اين جملههاى كوتاه ترسيم گرديده و در اين نمايشگاههاى سه گانه پشت سر هم به نمايش درآمده .
1 ) آبى كه آن را از آسمان فرو ريختيم
كَماءٍ أَنْزَلْناهُ مِنَ السَّماءِ
2 ) آن آب با گياهان زمين در آميخت
فَاخْتَلَطَ بِهِ نَباتُ الْأَرْضِ
3 ) و سرانجام به تدريج تبديل به كاهى گرديد كه بادش در فضا پراكنده مىسازد
فَأَصْبَحَ هَشِيماً تَذْرُوهُ الرِّياحُ
. . . و با اين توصيف اطوار گوناگون گياه را كاملا نمايش داده به گونهاى كه كوچكترين چيزى را فرو نگذاشته ، و به حقّ سوگند در اين تعبير زيبا ، همه اين عناصر سه گانه جمع آمده است : عنصر صدق ، عنصر دقّت و عنصر جمال و زيبايى .
عنصر صدق در نمايش حالات دگرگونىهاى گياه ، كه چيزى را براى به حقيقت
هامش
( 1 ) . تفسير نمونه ، ج 8 ، ص 264 .
( 2 ) . كهف / 45 .