و در مواردى چند مىفرمايد :
وَ لَقَدْ صَرَّفْنا لِلنَّاسِ فِي هذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ . . .
( اسراء / 89 ) كه تعبير « ضرب المثل » اشاره به آن دارد كه « مثلى را در اختيار فردى بگذارى و كانّه پيش روى او نصب كنى تا در آن تفكّر و مطالعه كند . مانند زدن خيمه كه معنايش نصب آن است براى سكونت . » « 1 »
و تعبير : « تصريف الأمثال » اشاره به : آوردن مثال با بيانهاى مختلف و اسلوبهاى گوناگون است . « 2 »
* * * * *
2 - جايگاه و اهميّت تمثيل در قرآن
قرآن كريم به صورت گسترده و از مثالهاى گوناگون كه هر يك در جاى خود فنى و زيبا و آموزنده است استفاده كرده و با زبانى ساده و روان ، از حقايقى ژرف و معارفى عميق پرده برداشته است .
« آنچه مىتواند ما را به جايگاه و اهميّت مثالهاى قرآن كريم واقف نمايد ، آن است كه بدانيم مثال در قرآن كريم ، يكى از 5 نوع موضوعات اساسى است كه محورهاى عمده مسائل قرآنى را تشكيل مىدهند ، و از جهت ديگر روش طرح مثالهاى قرآنى خود از جنبههاى اعجاز اين كتاب آسمانى بشمار مىرود . » « 3 »
در روايتى از پيامبر گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و إله نقل شده كه فرمود :
« انّ القرآن نزل على خمسه اوجه : حلال و حرام و محكم و متشابه و امثال ، فاعملوا بالحلال و اجتنبوا الحرام و اتبعوا المحكم و آمنوا بالمتشابه و
هامش
( 1 ) . تفسير الميزان ، ج 14 ، ص 605 و بنگريد به پاورقى صفحه 16 .
( 2 ) . همان ، ج 13 ، ص 338 .
( 3 ) . ضرب الامثال فى القرآن ، عبد المجيد البانونى ، ص 39 .