- آيا كسى از شما دوست دارد كه باغى از درختان خرما و انگور داشته باشد كه از زير آنها نهرها روان است ، و براى او در اين باغ از هر گونه ميوهاى فراهم باشد ، و در حالى كه او را پيرى رسيده و فرزندانى خردسال دارد ، [ ناگهان ] گردبادى آتشين بر آن باغ زند و باغ يكسر بسوزد ؟ اين گونه خدا آيات خود را براى شما روشن مىگرداند باشد كه شما بينديشيد . « 1 »
در اين آيات شاهد هستيم كه خداى متعال چهار مثال براى انفاق ياد نموده و اين موضوع را از زواياى مختلف ، همچون : نوع و ويژگيهاى انفاق ، حالات انفاق كننده و انگيزههاى آنها و شرايط پذيرش انفاق و عوامل ابطال آن و . . . ترسيم نموده است .
اين چهار مثال ، در اصل تصويرى است از انواع مختلف انسانها و اختلافهاى فاحشى كه در ميان آنها از نظر ايمان و اعتقاد به خدا و اميد به ثوابهاى الهى و كيفيت و آداب انفاق به چشم مىخورد .
به اين ترتيب ، اين تمثيلات و تصويرهاى گوناگون را مىتوان نمادى از انواع نفوس بشرى و ويژگيها و اهداف و انگيزههاى مختلف انسانها بشمار آورد كه دقّت و تأمّل در آن نقش مؤثّرى در شناخت ابعاد مختلف روحى انسانها ايفا مىنمايد .
مثال اوّل ، همگان را به انفاق در راه خدا تشويق نموده و فزونى اجر و ثواب انفاق را به دانهاى تشبيه نموده كه از آن هفت خوشه برويد و در هر خوشه يكصد دانه باشد و به اين ترتيب « هفتصد بار » از اصل خويش پيشى گيرد ، و خداوند آن را براى هر كسى بخواهد ( و شايستگى داشته باشد ) دو يا چند برابر مىكند .
همچنين آنانى را كه به دنبال انفاق خود منّت نمىگذارند و آزارى نمىرسانند ، مورد مدح و ثنا قرار داده و به آنها اطمينان مىدهد كه پاداش ايشان نزد پروردگارشان محفوظ است و آنها را نه ترسى فرا مىگيرد و نه از آنچه در راه خدا بخشيدهاند دچار اندوهى مىشوند .
هامش
( 1 ) . سورهء بقره ، آيات 261 تا 266 .