مى دارد كه خداوند ، هيچ قومى را به هلاكت نرسانده مگر آنكه رسولان الهى را در ميان ايشان مبعوث نموده و آنها را با مثالهاى الهامبخش به پيروى از طريق هدايت فرا خوانده است . ليكن آنها بدين حكمتها و اندرزها وقعى ننهاده و سرانجام ، نيز در چنگال عذاب الهى گرفتار آمدند .
وَ كُلًّا ضَرَبْنا لَهُ الْأَمْثالَ وَ كُلًّا تَبَّرْنا تَتْبِيراً
« 1 » « و براى هر يك از آنها مثلها زديم و ( چون سودى نداد ) هر يك از آنها را درهم شكستيم و هلاك كرديم . »
آرى ، بخش قابل توجّهى از كتب آسمانى و شرايع الهى را تمثيلات نغز و الهامبخشى تشكيل مىدهد كه بر زبان انبياء و اولياء الهى جارى گشته و بسيارى از آنها تا به امروز چونان جواهرهاى شاهوار بر پيكر شاهد روزگار مىدرخشد و روحهاى لطيف و حساس را همچون نسيمى روح پرور مىنوازد .
تورات درباره حضرت سليمان چنين مىگويد :
« خدا به حضرت سليمان فهم و حكمت بىنظيرى بخشيد و بصيرت او بىحد و حصر بود . . .
سه هزار مثل گفت و هزار و پنج سرود نوشت . » « 2 »
از مجموع 39 كتاب عهد قديم ( تورات ) يك كتاب آن به نام « كتاب امثال » نام گرفته كه در بردارنده تمثيلات و حكمتهاى اخلاقى و مذهبى فراوانى است ، و گفته شده بيشتر قسمتهاى آن را حضرت سليمان خود به رشتهء تحرير آورده است .
بخش عمده اى از اين كتاب از كارهاى شخص دانا و حكيم سخن مىگويد و آن را با كارهاى شخص نادان و احمق مقايسه مىكند ، و اغلب مثالهاى آن با بهره گيرى از مقايسه ، واقعيّتهاى زندگى روزانه را جلوهگر مىسازد ، « 3 » و اين كتاب را بدون شك بايد زبدهء افكار و منتخب امثال امّتهاى پيشين دانست .
هامش
( 1 ) . فرقان / 39 .
( 2 ) . تورات ، سفر اوّل پادشاهان . فصل 4 ، عبارتهاى 29 - 33 .
( 3 ) . بنگريد به : تورات ، مقدّمهء كتاب امثال ، ص 600 .