1 - تحوّل آفرينى و نفوذ و تأثير گذارى عميق بر دلها
يكى از رخسارههاى عظمت و شكوهمندى قرآن ، نفوذ و تأثير شگرفى است كه بر دلهاى حقّ طلبان و حقيقت جويان داشته و دارد .
برخى از شاهكارهاى فكرى كه از انديشه و قلم بشر تراوش كرده ، احساسات و عواطف را تحت تأثير قرار مىدهند ، ولى هيچگاه نه در گذشته و نه در آينده توانايى اين را نداشته و ندارند كه مانند قرآن در اعماق روح انسان نفوذ كنند و مانند آن ايمان و يقين را در قلوب بوجود آورده و انسانها را به اوج فداكارى و بذل جان و مال برانگيزند و تاريخ اسلام پر است از نشانههاى نفوذ عجيب قرآن در دلهاى مؤمنان و حتّى غير مؤمنانى كه دلهايى آماده داشتند ، و اين نفوذ و جذبه فوقالعاده دليل روشنى است بر اينكه اين كتاب از سرچشمهء وحى جريان يافته است .
خداوند متعال در توصيف نيروى جاذبه و سحرآميز آيات قرآنى بر دلهاى مؤمنان مىفرمايد :
تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَ قُلُوبُهُمْ إِلى ذِكْرِ اللَّهِ
« 1 » « از شنيدن آيات قرآن لرزه بر اندام خاشعان از پروردگار مىافتد ( و مو بر تنشان راست مىشود ) سپس پوست و قلبشان ( برون و درونشان ) نرم و آماده پذيرش ياد خدا مىگردد و آرام و مطمئن مىشود . »
و در جاى ديگر ، تأثير شگرف قرآن را بر دلها ، در قالب تمثيلى ژرف و پر محتوا ترسيم و تجسيم نموده و مىفرمايد :
لَوْ أَنْزَلْنا هذَا الْقُرْآنَ عَلى جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خاشِعاً مُتَصَدِّعاً مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ
« 2 »
هامش
( 1 ) . زمر / 29 .
( 2 ) . حشر / 21 .