« فصل 2 » « آثار تربيتى تمثيلات قرآنى »
اساسا آثار تربيتى تمثيلات قرآنى را نبايد جداى از اهداف آن بشمار آورد . چرا كه ميان اهداف و آثار تربيتى مثالهاى قرآن ارتباط وثيقى به چشم مىخورد و گاه يك مثال قرآن در حالى كه اهداف تربيتى چندى را تعقيب مىكند ، مىتواند آثار گوناگون تربيتى را نيز بدنبال داشته باشد .
امّا چنانچه مراد از « اهداف » را تنها ابعاد نظرى و اعتقادى بدانيم و مقصود از « آثار » را جنبههاى عينى و عملى قلمداد نماييم ، در اين صورت مىتوان براى هر يك از تمثيلات قرآن اثر يا آثار تربيتى مستقلّى را جويا شد .
گفتنى است كه آثار تربيتى تمثيلات قرآن - و ديگر آيات قرآن - بر حسب سطح بينش و دانش و كوشش مخاطبين و حالات روحى و ميزان آمادگى آنها ، و مقتضيات زمانى و مكانى افراد كاملا متفاوت بوده ، و همه انسانها را از نظر نوع دريافت و ميزان تأثيرپذيرى از مثالهاى قرآنى نمىتوان در يك رتبه قرار داد .
لذا يك مثال قرآنى را مىتوان در نظر گرفت كه بر دو شنونده مختلف ، دو يا چند تأثير متفاوت بجا مىگذارد ، بلكه در يك شنونده نيز بر حسب حالات و روحيات مختلف