« اراده » او هماهنگ است ، همچنين تولّد عيسى از مادر و بدون پدر ، مسئلهء محالى نخواهد بود ، بلكه آفرينش آدم به مراتب شگفت انگيزتر است ، پس اگر بنا شود اين دليل بر الوهيّت باشد ، آدم به اين موضوع سزاوارتر است . « 1 »
لذا ما هر قدر بخواهيم در برابر افراد لجوج بگوييم كه اين كار ( خلقت عيسى بدون پدر ) در برابر قدرت بىپايان خدا كار سادهاى است ، باز ممكن است بهانهگيرى كنند . امّا هنگامى كه به آنها بگوييم آيا قبول داريد كه آدم و انسان نخستين ، از خاك آفريده شده است ؟ خداوندى كه چنين قدرتى دارد چگونه نمىتواند انسان را از بشرى بدون پدر متولّد سازد ؟ « 2 » به گفتهء زركشى :
« اين تشبيه قرآن ، تشبيه امرى غريب به غريبتر از خود است . زيرا گرچه خلقت عيسى عليه السّلام بدون پدر يك امر عجيب و شگفت بشمار مىرود ليكن از آن شگفتتر خلقت آدم است كه از خاك آفريده شد و پدر و مادرى در خلقت او نقش نداشت . لذا از اين تشبيه مىتوان بعنوان بهترين ابزار براى تأثيرگذارى بر مخاطب و خاموش نمودن خصم و فائق آمدن به روى بهره جست . » « 3 »
گفتنى است ائمه اطهار عليهم السّلام نيز در روشهاى تربيتى خود و در ميدان مناظره و محاجّه با مخالفان ، به تأسّى از قرآن ، از تمثيلهاى زنده و تأثيرگذارى بهره جستهاند ، كه هم مسائل پيچيده را در آستانهء حس قرار داده و هم چون پتكى ، شيشه استدلالهاى دشمن را خرد نموده است .
از جمله در روايتى آمده است كه :
روزى ابن ابى العوجاء ( كه پيشواى زنادقه و ملحدين عصر خود بود ) به نزد امام صادق عليه السّلام آمد و گفت : نظر تو درباره اين آيه چيست كه مىگويد : « در هر زمان كه
هامش
( 1 ) . تفسير نمونه ، ج 2 ، ص 436 .
( 2 ) . همان ، ج 10 ص 174 .
( 3 ) . البرهان فى علوم القرآن ، ج 3 ، ص 477 .