2 - تمثيل معبودهاى دروغين مشركين به موجوداتى ضعيفتر از مگس
يا أَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ ، إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُباباً وَ لَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ ، وَ إِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبابُ شَيْئاً لا يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ، ضَعُفَ الطَّالِبُ وَ الْمَطْلُوبُ
« 1 » « اى مردم ! مثلى زده شده است ، به آن گوش فرا دهيد : كسانى را كه غير از خدا مىخوانيد ، هرگز نمىتوانند مگسى بيافرينند ، هر چند براى اين كار دست به دست هم دهند ! و هر گاه مگس چيزى از آنها بربايد ، نمىتواند از آن باز پس گيرند ! هم اين طلب كنندگان ناتوانند ، و هم آن مطلوبان ( هم اين عابدان ، و هم آن معبودان ) ! » اين آيه ترسيم جالب و گويائى از وضع بتها و معبودهاى ساختگى و ضعف و ناتوانى آنها نموده ، و بطلان اعتقاد مشركان را به روشنترين وجهى آشكار مىسازد .
اين آيه اشاره دارد كه همه بتها و همه معبودهاى آنها و حتّى همهء دانشمندان و متفكّران و مخترعان بشر اگر دست به دست هم بدهند قادر بر آفرينش مگسى نيستند .
بنابراين چگونه مىخواهند اينها را همرديف پروردگار بزرگى قرار دهند كه آفرينندهء آسمانها و زمين و هزاران هزار نوع موجود زنده در درياها و صحراها و جنگلها و اعماق زمين است ، خداوندى كه حيات و زندگى را در اشكال مختلف و چهرههاى بديع و متنوّع قرار داده كه هر يك از آنها انسان را به اعجاب و تحسين وا مىدارد ، آن معبودهاى ضعيف كجا و اين خالق قادر و حكيم كجا ؟ ! و آنگاه اشاره مىدارد : نه تنها قادر نيستند مگسى بيافرينند ، بلكه از مقابلهء با يك
هامش
( 1 ) . حج / 73 .