قرآن با عرضهء چنين بينشى در مورد دنيا ، زمينهء دگرگونى و تحوّل را در انسان فراهم مىآورد . دنيا را سراى الم ديدن ، آمادگى براى پذيرش دشواريها و رنجها را در انسان به وجود مىآورد و صبر در شدايد و قدرت رويارويى با مشكلات را ميسر مىگرداند .
همچنين دريافتن اينكه دنيا سراى امل است و دانستن اينكه كالاى آن در زرورق آرزو پيچيده شده است ، انسان ، را در معامله هشيار مىكند تا براى آن بهاى گزاف نپردازد و جلوههاى آن را به جدّ نگيرد و امل را واگذارد و به گرفتن « نصيب » خويش كفايت كند . « 1 »
قرآن مىآموزد كه دنيا آرايش شده است ، خاصه كه آرايش ، گاه زيبايى نيست ، بلكه پوششى است بر زشتى و آن هم پوششى بىدوام و بىرنگ و اين سزاوار آن نيست كه مورد « امل » قرار گيرد . « 2 »
خداوند متعال در قالب تمثيلاتى شيوا و گويا ، چهره دنيا و جلوههاى رنگارنگ و ناپايدار آن را ترسيم نموده است و جالب آن است كه در هر يك از اين تمثيلات ، سيمائى از زندگى گياهان را به تصوير كشيده است . چرا كه مىدانيم ، بررسى تاريخ پر ماجراى عمر يك انسان يا يك نسل كه گاهى يكصد سال طول مىكشد ، براى افراد عادى كار آسانى نيست ، امّا هنگامى كه صحنهاى همانند زندگى بسيارى از گياهان كه در چند ماه خلاصه مىشود ( از تولّد و رشد و نموّ و زيبائى و سپس نابودى ) در مقابل او قرار دهند بسيار راحت مىتواند چگونگى زندگى خود را در اين آيينه شفاف ببيند . « 3 »
قرآن كريم براى آنكه پردههاى غرور و غفلت را از مقابل ديده غافلان و مغروران به دنيا كنار زند و ناپايدارى و زودگذر بودن دنيا را ترسيم نمايد ، مثالهاى ذيل را كه هر يك همچون تابلوهاى زندهاى تصويرگر حقيقت دنيا هستند در پيش روى آدمى قرار مىدهد .
هامش
( 1 ) . و لا تنس نصيبك من الدّنيا . قصص / 77 .
( 2 ) . نگاهى دوباره به تربيت اسلامى ، ص 79 و 80 . با تلخيص .
( 3 ) . تفسير نمونه ، ج 8 ، ص 264 .